Bipolar bozukluğu olan bireylerin ve bakım verenlerinin psikoeğitim gereksinimlerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sevcan Öz

Danışman: Aysun Babacan Gümüş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma bipolar bozukluğu olan bireylerin ve bakım verenlerinin psikoeğitim gereksinimlerini, yaşam kalitelerini ve bu değişkenleri etkileyen faktörleri belirlemek; psikoeğitim gereksinimleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, 149 bipolar bozukluğu olan birey ve 120 bakım veren ile yürütüldü. Araştırmanın verileri "Bipolar Bozukluğu Olan Bireyleri Tanıtıcı Bilgi Formu", "Bakım Verenleri Tanıtıcı Bilgi Formu", "Psikoeğitim Gereksinimlerini Değerlendirme Formu" ve "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-BREF)" ile toplandı. Çalışmada bipolar bozukluğu olan bireylerin psikoeğitime en fazla ihtiyaç duyduğu konuların enerji, iştah ve uyku problemleri ile baş etme olduğu belirlendi. Mevsim değişimlerinde duygularında değişiklik olan, hastane yatışı ve intihar girişimi sayısı fazla olan bipolar bozukluğu olan bireylerin psikoeğitim gereksinimlerinin fazla olduğu saptandı. Eşini kaybetmiş, gelir durumu düşük, intihar girişiminde bulunmuş, son duygudurum tipi majör depresif olan ve bipolar bozukluk tip II tanılı bireylerin yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu bulundu. Bakım verenlerin psikoeğitime en fazla ihtiyaç duyduğu konuların ise bipolar bozukluğun nedenleri, diğer tedavi yöntemleri, erken uyarıcı belirtiler ve yasal haklar olduğu belirlendi. Yakınına tanı koyulmasıyla yaşamında değişiklik olan, zorluklarla baş edemeyen, tıp dışı kişilere başvuran bakım verenlerin psikoeğitim gereksinimlerinin daha fazla, yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu belirlendi. Hem bipolar bozukluğu olan bireylerin hem de bakım verenlerin psikoeğitim gereksinimleri ile yaşam kaliteleri arasında anlamlı negatif yönlü zayıf ilişki bulundu. Sonuç olarak bipolar bozukluğu olan bireylerin ve bakım verenlerinin psikoeğitim gereksinimlerinin ve yaşam kalitelerinin bazı sosyodemografik özelliklerden ve hastalıkla ilgili özelliklerden etkilendiği; psikoeğitim gereksinimleri arttıkça yaşam kalitelerinin azaldığı belirlendi. Anahtar kelimeler: bakım verenler, bipolar bozukluğu olan bireyler, bipolar bozukluk, psikoeğitim gereksinimleri, yaşam kalitesi