Abdülkadir B. Ömer El-Bağdâdî Ve Tahrîcü’l-Ehâdîs Ve’l-Âsâr Elletî Fî Şerhi’l-Kâfiye Adlı Eseri (Tahkik Ve İnceleme)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hasan Hüseyin Yılmaz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NİMETULLAH AKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hadis, İslam'ın en temel kaynaklarından biri olması hasebiyle önemli bir konuma sahiptir. Asırlar boyunca hadis ilmine dair birçok çalışma yapılmış, farklı bakış açıları oluşmuştur. Bunun sonucunda hadisleri sahih, hasen, zayıf vb. açılardan ele alan ilim dalları oluşmuştur. Bunlara örnek olarak muhtelifü'l-hadis, garîbü'l-hadis, ilelü'l-hadis, cerh ve ta'dil gibi birçok hadisle alakalı ilim dalını dile getirebiliriz. Bu ilim dallarından biri de tahrîcü'l-hadis ilmidir. Tezimizde, Abdülkâdir b. Ömer el-Bağdâdî'nin "Tahrîcü'l-Ehâdîs ve'l-Âsâr Elletî fî Şerhi'l-Kâfiye" adlı eseri, o dönemde İslami ilimlerin bir bütün olduğu meselesi, Arap diline dair yazılmış eserlerde hadislerin istişhad vasıtası olarak kullanılması ve daha sonra bu hadislerin tahricinin yapılması ele alınmıştır. Abdülkâdir b. Ömer el-Bağdâdî, yaşadığı dönemin de etkisiyle birçok şehir dolaşmış; bu sayede pek çok ilim adamından ders almış ve derin bir ilmî kültüre sahip olmuştur. Konu edindiğimiz eserin dışında daha birçok alanda çalışma yapmış olması da bunu açıkça göstermektedir. Şam ve Mısır'da bulunduğu süre içerisinde birçok âlimden ilim tahsil etmiş, kendisini Arapça, Türkçe ve Farsça dillerinde geliştirerek eserler kaleme almıştır. Abdülkâdir b. Ömer el-Bağdâdî, konu edindiğimiz bu eserde Radî el-Esterâbâdî'nin "Şerhu'l-Kâfiye" adlı eserinde geçen hadislerin tahricini yapmış, asıl kaynaklarına işaret etmiş ve hadislerle ilgili bazı kısa bilgiler vermiştir. Bu eser günümüze dört nüsha halinde ulaşmıştır. Bu nüshalardan birincisi müellif hattı iken, ikincisi müellifin oğlu Muhammed b. Abdülkâdir b. Ömer el-Bağdâdî'ye, üçüncüsü Ahmed ed-Dilincâvî'ye aittir. Dördüncü nüshanın müelifinin ismi hakkında herhangi bir kayıt düşülmemiştir. Tezimizde, müellifin hadis ilmine dair bu çalışmasının tahkikini yapmak suretiyle hem Abdülkâdir b. Ömer el-Bağdâdî'nin hadisçiliğine hem de yaşadığı dönemdeki ilmi hayata ışık tutulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hadis, Tahric, Bağdâdî, Şerhu'l-Kâfiye.