Mısırda önemli bazı tane kalite özellikleri ve tek bitki verimi bakımından seleksiyona uygun popülasyonların seçimi için bir ön çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL UYSAL

Danışman: Fatih Kahrıman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada mısırda bazı önemli tane kalite özelliklerinin (yağ oranı, protein oranı, lisin içeriği, triptofan içeriği, oleik asit içeriği, karotenoid içeriği) kalıtımın incelenmesi ve bu özellikler için ıslah programlarına uygun popülasyonların seçilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda bölümümüzde 2015 ve 2016 yetiştirme sezonlarında 4 farklı ebeveynle oluşturulan 6 hibrit genotipe ait bir nesil seti kullanılmıştır. Ana ebeveyn olarak kullanılan genotipler incelenen özellikler bakımından farklı karakterlere sahip (yüksek ve normal değerler içeren) genotiplerden oluşmaktadır. Bu ebeveynlerle oluşturulan her hibrite ait 6 nesil (P1, P2, F1, F2, GM1 ve GM2) tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak tarla denemesine alınmıştır. Denemelerden alınan örneklerde yağ oranı, protein oranı, lisin içeriği, triptofan içeriği, oleik asit içeriği, karotenoid içeriği analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler Nesil Ortalama Analizi (NOA) ile analiz edilerek her bir özellik üzerine etkili olan gen etkisi ve bu özellikler için yürütülecek ıslah programlarında kaynak materyal olarak kullanılabilecek popülasyonlar tespit edilmiştir. Kullanılan popülasyonlar içerisinde IHO×PR ve IHP×PR popülasyonları incelenen özellikler bakımından ümitvar bulunmuştur. Ortalama heterosis ve heterobeltiosis değerleri, incelenen özelliklerden tek bitki verimi ve karotenoid içeriği için pozitif yönde, diğer özelliklerin ise negatif yönde bulunmuştur. Genel kanının aksine bazı ailelerde verim ile tane kalite özellikleri arasında pozitif yönde korelasyon olduğu belirlenmiştir.