Çanakkale İli Park, Peyzaj ve Kentsel Alanlarda Konukçu Bitkiler Üzerindeki Afit (Hemiptera: Aphididae) Türleri ve Doğal Düşmanlarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Berna YILMAZ
Danışman: Şahin Kök
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Çanakkale ili park, peyzaj ve kentsel alanlarında bulunan ağaç, çalı ve yabancı ot gibi konukçu bitkiler üzerindeki afit (Hemiptera: Aphididae) ve doğal düşmanlarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma kapsamında örneklemeler 2021 ve 2022 yıllarında Mart ve Ekim ayları arasında yapılmıştır. Örneklemelerin sonucunda 26 familyaya bağlı 65 konukçu bitki üzerinde Aphididae (Hemiptera) familyasından Aphidinae, Calaphidinae, Chaitophorinae ve Lachninae altfamilyalarına ait 26 cinse bağlı 55 afit türü tespit edilmiştir. Bu türlerden Capitophorus archangelskii Nevsky, 1928 ve Uroleucon leontodontis (Hille Ris Lambers, 1939) Türkiye afit faunası için yeni kayıt olarak belirlenmiştir. Ayrıca Aphis cytisorum Hartig, 1841; Brachycaudus (Appelia) tragopogonis setosus (Hille Ris Lambers, 1948); Chaetosiphon (Pentatrichopus) tetrarhodum (Walker, 1849); Lipaphis (Lipaphidiella) lepidii (Nevsky, 1929); Rhopalosiphum nymphaeae (Linnaeus, 1761); Uroleucon cichorii (Koch, 1855); Chaitophorus populeti (Panzer, 1801) ve Cinara neubergi (Arnhart, 1930) Çanakkale ilinde ilk kez kayıt edilmiştir. Konukçu bitkilerden Spartium junceum (Leguminosae) A. cytisorum için, Cercis siliquastrum (Leguminosae) ve Kerria japonica (Rosaceae) Aphis spiraecola Patch, 1914 için, Mirabilis jalapa (Nyctaginaceae) Aphis solanella Theobald, 1914 için, Elaeagnus angustifolia (Elaeagnaceae) C. archangelskii için, Pinus pinea (Pinaceae) C. neubergi için ve Leontodon sp. U. leontodontis için Türkiye'de ilk kez yeni konukçu bitki kaydı olarak tespit edilmiştir. Diğer taraftan, Çanakkale ili park, peyzaj ve kentsel alanlarında afitlerin doğal düşmanları olarak Coccinellidae (Coleoptera) familyasına bağlı 6 cins içerisinde 8 tür tespit edilmiştir. Ayrıca bu alanlardaki predatör coccinellid - afit - konukçu bitki etkileşimleri ayrıntılı olarak ortaya çıkarılmıştır.