YUNUS EMRE FELSEFESİYLE ÖĞRETMENLERİN ÖZ DENETİMİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeyma Dağ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): OSMAN ÇEKİÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Yunus Emre felsefesiyle öğretmenlerin öz denetim unsurlarının neler olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Yunus Emre söylemlerinin tespit edilmesi gerektiğinden öncelikle nitel araştırma yöntemlerinden doküman (belge) incelemesi deseni kullanılmıştır. Bu çalışma temel olarak üç aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında öz denetim unsurlarını saptamaya yönelik inceleme yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, öğretmenlerin öz denetim unsurlarını saptamaya yönelik olarak Temel Eğitime Destek Projesinin 'Öğretmen Eğitimi' bileşeni kapsamında Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde hazırlanan 2006 ve 2017 yılına ait Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü aşamasında, Yunus Emre felsefesiyle öğretmenlerin öz denetim unsurlarını saptamak amacıyla, Yunus Emre'nin beyitlerinden oluşan Divan adlı eseri incelenmiştir. Araştırmada elde edilen verileri analiz etmek için hem içerik analizinden hem de betimsel analizden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda dürtüleri kontrol etme, duyguları kontrol etme, hedef izleme, öz değerlendirme, öz izleme, öz pekiştirme, inhibisyon, benmerkezcilikten uzaklaşma, bilinçli davranışlar, davranışları kontrol etme, öfke yönetimi, düşünceleri kontrol etme, risk alma, aktarma (manevra), güvenilir olmak, kendine güvenme (öz güven), onarıcılık, övünmekten kaçınma, öz disiplin, öz eleştiri, öz yeterlik, sağlıklı beslenme, sosyalleşme, yaşantısallık, yenileyicilik olmak üzere yirmi beş adet öz denetim unsuru tespit edilmiştir. Ayrıca 2006 yılı Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri kapsamındaki alt yeterliklere yönelik performans göstergelerinde hedef izleme, bilinçli davranışlar, sosyalleşme, benmerkezcilikten uzaklaşma, düşünceleri kontrol etme, onarıcılık, öz yeterlik, kendine güvenme, davranışları kontrol etme, öz izleme, öz değerlendirme, öz pekiştirme, yenileyicilik, öz eleştiri, öz disiplin, sağlıklı beslenme, güvenilir olmak, yaşantısallık ve aktarma öz denetim unsurları saptanmıştır. 2017 yılı Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri kapsamındaki yeterliklere yönelik, yeterlik göstergelerinde ise hedef izleme, bilinçli davranışlar, aktarma, sosyalleşme, benmerkezcilikten uzaklaşma, yaşantısallık, davranışları kontrol etme, öfke yönetimi, duyguları kontrol etme, düşünceleri kontrol etme, yenileyicilik, kendine güvenme, öz yeterlik, öz değerlendirme ve sağlıklı beslenme öz denetim unsurları saptanmıştır. Yunus Emre felsefesiyle öğretmenlerin özdenetim unsurlarını belirlemek amacıyla yapılan inceleme sonucunda, yüz altmış sekiz adet beyit ve şiirde öz denetim unsurlarının mevcut olduğu görülmüştür. Yunus Emre Divanı adlı eserde dürtüleri kontrol etme, duyguları kontrol etme, hedef izleme, öz değerlendirme, öz pekiştirme, benmerkezcilikten uzaklaşma, bilinçli davranışlar, davranışları kontrol etme, öfke yönetimi, düşünceleri kontrol etme, güvenilir olmak, kendine güvenme (öz güven), onarıcılık, övünmekten kaçınma, öz disiplin, öz eleştiri, öz yeterlik, sosyalleşme (kişilerarası ilişkiler), yaşantısallık ve yenileyicilik olmak üzere yirmi adet öz denetim unsuru tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Yunus Emre felsefesinde öğretmenlerin öz denetim unsurlarının mevcut olduğu görülmüştür. Ayrıca toplumların kilit taşı olan eğitim- öğretim sürecinde, öğrenci yetiştirecek bireylerin öz denetim becerilerini geliştirebilmeleri ve kültürel olarak yorumlayabilmeleri amacıyla Yunus Emre ve felsefesinin incelenmesinin alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.