ÖĞRETMEN ADAYLARININ EĞİTİM İNANÇLARI İLE "ÖĞRETMEN" VE "ÖĞRENCİ" KAVRAMLARINA YÖNELİK METAFORİK ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEGÜM ALTINOK ARICAN

Danışman: Begüm Öz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada müzik derslerini yürüten farklı branşlardaki öğretmen adaylarının sahip oldukları eğitim inançlarıyla “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına yönelik algıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada, nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma desen yöntemlerinden “eş zamanlı çeşitleme” yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi, Okul Öncesi Eğitimi ve Sınıf Eğitimi ana bilim dallarında öğrenim gören öğretmen adaylarından (n=139) oluşmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak, öğretmen adaylarının demografik özelliklerinin ve yıl içinde okunan kitap sayısının belirlenmesine yönelik kişisel bilgi formu; eğitim inançlarının belirlenmesine yönelik Yılmaz, Altınkurt ve Çokluk (2011) tarafından geliştirilen “Eğitim İnançları Ölçeği” kullanılmış ve “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına dair sahip oldukları metaforları belirlemek amacıyla “Öğretmen...gibidir. Çünkü...” ve “Öğrenci...gibidir. Çünkü...” metafor soruları sorulmuştur. “Eğitim İnançları Ölçeği”nden elde edilen verilerin analizi SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Katılımcıların geliştirdikleri metafor cümlesi aracılığı ile elde edilen verilerin analiz aşamaları MAXQDA Analytical Pro 2022 programı aracılığı ile yapılmıştır. Çalışmada, açık uçlu sorular aracılığı ile elde edilen verilerin analiz edilmesinde içerik analizi kullanılmıştır. v Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının en çok tercih ettiği eğitim inancının İlerlemecilik olduğu ve bunu sırasıyla Daimicilik, Esasicilik, Varoluşçu Eğitim ve Yeniden Kurmacılığın izlediği sonucuna ulaşılmıştır. “Cinsiyet” değişkeninin öğretmen adaylarının sahip oldukları inanç türleri üzerinde sadece Varoluşçu Eğitim boyutunda anlamlı bir fark yarattığı, “yaş, bölüm, sınıf düzeyi ve kitap okuma oranı” değişkenlerinin ise eğitim inançları üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Sınıf düzeyi değişkeni ise Esasicilik boyutunda anlamlı bir farklılık yaratmış ve son sınıf öğrencilerinin esasici eğitim inancına daha fazla sahip olduğu görülmüştür. Katılımcıların ürettikleri metaforlara bakıldığında öğretmeni en çok rehber, pusula ve yol göstericiye benzettikleri görülmüştür. Ölçek ve anket formu sonuçları karşılaştırıldığında ilerlemeci eğitim inancında öğretmenin rolünün rehberlik etme ve yönlendiren kişi olduğu görülmektedir. Katılımcıların öğrenci hakkında ürettikleri metaforlara bakıldığında öğrenciyi en çok çiçek, fidan, bitki ve ağaca benzettikleri görülmüştür. Üretilen metaforların öğretmen merkezli olması, esasici felsefi anlayışa uyum sağladığını göstermektedir.