Türkiye'nin İsrail Siyaseti: Yapısal, Analitik ve Dönemsel Bir İnceleme (2001-2016)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEYHUN ÇİÇEKÇİ

Danışman: Mustafa Turgut Demirtepe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'nin İsrail siyaseti, uzun yıllardır üzerinde çokça tartışılan bir konu başlığıdır. İki ülke ilişkilerinin kötüleşmesine sebep olarak AK Parti'nin İslamcı kökleri ve bu doğrultuda uyguladığı Filistin yanlısı politikalar gösterilmektedir. Bir diğer argüman ise Türkiye'deki sivil-asker ilişkilerinde yaşanan dönüşümün iki ülke ilişkilerinde kötüleşmeye sebep olduğu yönündedir. Bir diğer iddia ise Amerikan hegemonyasının iki ülke ilişkilerinde belirleyici olduğudur. Fakat bu çalışmanın da iddia ettiği üzere, söz konusu argümanların geçerlilik düzeyleri oldukça tartışmalıdır. Bu çalışma, Türkiye'nin İsrail siyasetini akademik bir takım araçlarla donanmış bir çerçevede işlemektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin İsrail siyaseti öncelikle analiz düzeylerine indirgenerek, belirgin bir kavrama kolaylığı sağlanmaktadır. Uluslararası, bölgesel ve ulusal düzeylerdeki gelişmeler, Türkiye'nin İsrail siyasetini anlamayı kolaylaştıracaktır. Ayrıca güç dengelerindeki dönüşümler, Türkiye'nin İsrail siyasetini belirlemede önemli bir girdi olarak gözükmektedir. Bu açıdan bakıldığında, ABD'nin düşüşü ve Rus etkisinin artışı, Türkiye'nin tavrını belirlemede önemli rollere sahiptirler. Yapısal bir çerçeve içerisinde, Türkiye'nin karşılaştığı tehditleri dengeleyebilmek adına İsrail'le yakınlaştığını iddia eden bu çalışma, literatürdeki hâkim anlatının aksine, kimlik temelli politik tercihlerin önemsizliğine de vurgu yapmaktadır. Ayrıca Türkiye'nin İsrail siyaseti kapsamında 2001-2016 periyodunu üç ayrı alt-dönemselleştirmeyle tasnif etmektedir.