Fen eğitiminde süreli yayın kullanımı: Bilim Çocuk Dergisi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENNUR ATAY

Danışman: SEDA ÇAVUŞ GÜNGÖREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; fen bilimleri dersinde yer alan 'Dünya ve Evren' öğrenme alanı kazanımlarının 1998-2022 yılları arasında TÜBİTAK tarafından yayımlanan Bilim Çocuk dergilerinde hangi içerik türlerinde, sınıf düzeyinde yer aldığını belirlemek ve bu içeriklerin fen öğretiminde kullanımı konusunda öğretmen görüşlerini değerlendirmektir. Bu amaçla 2018 MEB fen bilimleri öğretim programında yer alan Dünya ve Evren öğrenme alanına ait 5., 6., 7. ve 8. sınıf kazanımlarının, 1998-2022 yılları arası yayımlanan Bilim Çocuk dergisi içerikleriyle olan uyumu incelenmiştir. Ayrıca 5., 6., 7., ve 8. sınıf düzeylerinde Bilim Çocuk dergisi içeriklerinden oluşan portfolyolar fen öğretiminde kullanımı açısından altı öğretmen tarafından değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Sonuçlar, dergide en çok yer alan içerik türlerinin haber ve görselli metin olduğunu; maket yapımı, kitap tanıtımı, tasarım, oyun, değerlendirme soruları ve deney gibi içerik türlerinin daha az olduğunu göstermiştir. Bilim Çocuk dergisinde 5. sınıflarda en çok yer verilen kazanım F.5.1.2.1. ' Ay'ın özelliklerini açıklar.', F.5.1.1.2. 'Güneş'in büyüklüğünü Dünya'nın büyüklüğüyle karşılaştıracak şekilde model hazırlar' kazanımı ise en az yer verilen kazanım olmuştur. 6. sınıflarda en çok yer verilen kazanım F.6.1.1.1. 'Güneş sistemindeki gezegenleri birbirleri ile karşılaştırır', F.6.1.2.2. 'Ay tutulmasının nasıl oluştuğunu tahmin eder' ve F.6.1.2.3. 'Güneş ve Ay tutulmasını temsil eden bir model oluşturur' kazanımları ise en az yer verilen kazanımlar olmuştur. 7. sınıflarda en çok yer verilen kazanım F.7.1.1.1. 'Uzay teknolojilerini açıklar'. F.7.1.1.6. 'Basit bir teleskop modeli hazırlayarak sunar' kazanımı ise en az yer verilen kazanım olmuştur. 8.sınıflarda en çok yer verilen kazanım F.8.1.2.1. 'İklim ve hava olayları arasındaki farkı açıklar'. F.8.1.2.2. '.İklim biliminin (klimatoloji) bir bilim dalı olduğunu ve bu alanda çalışan uzmanlara iklim bilimci (klimatolog) adı verildiğini söyler' kazanımı ise en az yer verilen kazanım olmuştur. Öğretmenler genel olarak Bilim Çocuk dergisi içeriklerinin öğrenci seviyesine uygun, öğretim programı ile ilişkili olduğunu ifade ederek derslerde kullanılabileceğini belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Süreli Yayınlar, Popüler Bilim Dergisi, Bilim Çocuk Dergisi, Dünya ve Evren