Türkiye'de İş Güvenliğinin Etkinliği, Ekonomik Maliyet ve AB Ülkeleriyle Karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sinan ÖZDEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HALİS KALMIŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İş sağlığı ve güvenliği hem gelişmiş ülkelerin hem de gelişmekte olan ülkelerin büyük ekonomik kayıplar vermesine neden olmaktadır. İş kazalarına ve meslek hastalıklarına yapılan harcamalar UÇÖ verilerine göre bir ülkenin gayri safi yut içi hasılasının % 4'üne denk gelmektedir. AB ve Türkiye'de iş kazaları ve meslek hastalıkları her yıl binlerce insanın ölümüne, sakatlanmasına ve iş gücünden yoksun kalmasına neden olmaktadır. Türkiye'de ise iş güvenliği konusunda mevzuat açısından önemli ilerlemeler kaydedilmesine karşın uygulamalar konusunda çok büyük eksiklikler mevcuttur. Bu tezin amacı ise Türkiye'de iş güvenliğinin etkinliğini ve ekonomik maliyetlerini ortaya koyarak hukuksal açıdan gelişimini ve uygulamadaki sonuçlarını analiz etmektir. Bununla birlikte Almanya ve Fransa örnekleri ile AB Ülkeleriyle iş güvenliği açısından karşılaştırılmasının yapılmasıdır. AB'de son yıllarda iş kazalarından dolayı yaşanan kayıplar azalma eğilimine girmiştir. AB ile karşılaştırıldığında iş kazaları sayıları yönünden Türkiye daha iyi bir konumda görünürken, iş kazalarından dolayı yaşanan ölümler iki büyük Avrupa ülkesi olan Almanya ve Fransa'nın toplam işçi ölümlerinden daha fazladır. Türkiye'de ve AB'de iş güvenliği ile ilgili en büyük sorunlar küçük ve orta ölçekli işletmelerde yaşanmaktadır, en fazla ölüm ise inşaat sektöründe oluşmuştur. Türkiye de iş güvenliğinin sağlanabilmesi için SGK tarafından düzenlenen verilerin daha gerçekçi bir yöntemle yapılması ve iş teftişi yapan müfettiş sayılarının arttırılarak denetimlerin etkili hale getirilmesi gerekmektedir. Teftiş edilen işletme sayıları toplam işletme sayısının % 1'inde altında kalmaktadır. Bununla birlikte iş sağlığı ve güvenli kurullarında görev alan iş güvenliği uzmanlarının işverenden bağımsız bir konuma getirilmesi büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: İş Güvenliği, İş Sağlığı, İş Kazası, Meslek Hastalığı, Avrupa Birliği.