İLKOKUL YÖNETİCİLERİNİN HUKUKİ OKUMA YAZMA BECERİLERİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLCİHAN DÜZGÜN

Danışman: Sibel Güven

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin okul yöneticilerinin hukuk okuryazarlığı yeterliklerine ilişkin görüşlerini ve yöneticilerin bu konudaki algılarını belirlemektir. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma desenli bir modelle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmı için Çanakkale il merkezinde görev yapan 320 öğretmenden ölçek aracılığıyla veri toplanırken, nitel kısımda 26 okul yöneticisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, öğretmen görüşlerine dayalı nicel verilerde Koç Başaran (2021) tarafından geliştirilen "Okul Yöneticilerinin Hukuk Okuryazarlığı Yeterlilikleri Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek; hukuk kurallarına ilişkin temel bilgiler, temel beceriler, öğrenciye yönelik hukuk kurallarını uygulama becerileri, veliye yönelik hukuk kurallarını uygulama becerileri ve personele yönelik hukuk kurallarını uygulama becerileri olmak üzere beş alt boyuttan oluşmaktadır. Katılımcıların ölçeğe verdikleri yanıtlar doğrultusunda, veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiş; normallik testleri, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgulara göre, yöneticilerin personele yönelik hukuk kurallarını uygulama becerilerinde en yüksek yeterliğe sahip oldukları, temel beceriler alt boyutunda ise en düşük ortalamaya sahip oldukları belirlenmiştir. Cinsiyet, öğrenim durumu, kıdem yılı ve hukuki olay deneyimi gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar görülmemiştir. Ancak eğitim hukuku eğitimi almış yöneticilerin temel bilgi ve becerilerinde anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip oldukları saptanmıştır. Araştırmanın genel bulguları, okul yöneticilerinin hukuk okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğunu ve bu yeterliklerin artırılmasında hizmet içi eğitimlerin kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. Eğitim hukuku bilgisi, yöneticilerin karar alma süreçlerinde daha bilinçli ve etkin olmalarına katkı sunmaktadır.