Nitelikli mısır genotiplerinde bazı tohum özelliklerinin genetik analizi ve canlılık tespitinde kullanılan farklı yöntemlerin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH YAMAN

Danışman: Fatih Kahrıman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada nitelikli mısır genotiplerinde bazı tohum özelliklerinin kalıtımının incelenmesi ve farklı yöntemlerin canlılık tespitinde kullanım potansiyelinin incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal olarak yüksek yağlı ve yüksek proteinli iki farklı nitelikli mısır hattı (IHO ve IHP) ile oluşturulan 6 farklı ıslah nesli (P1, P2, F1, F2, GM1 GM2) kullanılmıştır. Kullanılan materyale ait tohumlardan (n=950) görüntüler alınmış ve tohum morfolojisine yönelik özellikler ile kırmızı, yeşil ve mavi (RGB) bantları ait piksel değerleri bu görüntülerden elde edilmiştir. Ardından yakın kızıl ötesi reflektans spektroskopisinde (NIR) spektral veriler toplanmıştır. Tohumların canlılık durumları kağıt çimlendirme testi ve tetrazolium testi (TTC) ile belirlenmiştir. Morfolojik özelliklere yönelik genetik analizler nesil ortalama analizi ile yapılmıştır. Modelleme tekniği olarak Destek Vektör Makineleri (SVM) Sınıflama ve Regresyon Ağaçları (CRT) ve Rassal Orman (RF) yöntemlerinden yararlanılmıştır. İncelenen tohum morfolojisine yönelik özelliklerin kalıtım dereceleri 0,00 ile 0,69 arasında bulunmuştur. Canlılık testi sonuçlarına göre oluşturulan sınıflama modellerinin doğruluk durumları birbirine yakındır. Buna karşın TTC testi ile canlı tohumların ölü tohumlara göre daha hassas şekilde sınıflanabileceği görülmüştür. Çalışmada değerlendirilen 36 model içerisinde NIR verileri ve morfolojik özellik verilerinin tahminleyici olarak kullanıldığı Rassal Orman modelinin nitelikli mısır genotiplerinin canlılık durumunu belirlemede en başarılı sonucu verdiği görülmüştür.