Yer yüzeyi sıcaklığı ile yapı yoğunluğu arasındaki ilişkinin uzaktan algılama yöntemleri kullanılarak analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, DOĞAL AFETLERİN RİSK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA EREN

Danışman: Emre Özelkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapılaşmış çevrede, suyun toprağa sızmasını engelleyen malzemeler kullanılması yani geçirimsiz yüzey alanlarının oluşturulması, ısınma kapasitesi ve ısı iletkenliği yüksek, albedosu düşük yüzey malzemelerinin kullanılması yüzey sıcaklığını artırır. Geçirimsiz yüzeylerin fazla olduğu kentsel alanlarının, çevresindeki yoğun bitki örtüsüne sahip kırsal alanlara göre daha fazla ısınarak Kentsel Isı Adası (KIA) oluşumuna neden olur. KIA ile iklim değişikliği arasında güçlü bir ilişki vardır ve bu durum insan biyoiklimsel konforunu da olumsuz etkiler. Bu çalışmada, artan nüfus ve buna bağlı olarak genişleyen kentsel alanlardaki yapı yoğunluğu ve Yer Yüzeyi Sıcaklığı (YYS) arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla, olarak farklı kentsel dokuları ve yapı yoğunluklarını barındıran Çanakkale İli kent merkezinin 2010-2023 yılları arasındaki YYS haritaları Landsat uydu görüntüleri kullanılarak üretilmiştir. YYS ile yapı yoğunluğuyla ilişkili kat adedi, yeşil alan, kentsel doku, nüfus yoğunluğu, kişi başına düşen yapılaşmış alan yoğunluğu ve hava sıcaklığı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada, bütün bina kat adetleri ile YYS arasında düşük; ancak mesken amaçlı kullanım niteliğine sahip binalar ile YYS arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılaşmış alanlar ile YYS arasında pozitif, yeşil alanlar ile YYS arasında ise negatif ilişki bulunmuştur. Hava sıcaklığı ve YYS arasında çok yüksek pozitif ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak birçok alt parçadan oluşan karmaşık bir sistem olan kentsel alanlardaki YYS artışını bina kat adedi gibi tek bir faktör ile açıklamak yetersizdir. YYS'nın artışını birden çok faktörün bütünleşik bir etkisi ile ifade etmek gerekir.