MATERNAL BESİN KISITLAMASININ SURİYE HAMSTERLERİNDE YAVRU GELİŞİMİ VE NPY/AGRP GEN EKSPRESYONU ÜZERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Pınar İnan

Danışman: Bülent Gündüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Maternal besin kısıtlaması, yavrunun enerji homeostazında yer alan hipotalamik nöropeptitler üzerinde kalıcı etkilere yol açabilir. Bu çalışmada, Suriye hamsteri yavrularında beslenme ve fotoperiyod gibi maternal faktörlerin NPY/AgRP gen ekspresyonu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada yetişkin dişi hamsterler uzun ve kısa fotoperiyot altında üç farklı beslenme koşulu uygulanmak üzere rastgele ayrılmıştır: Bunlar normal beslenme, geceye kısıtlama ve gündüze kısıtlama gruplarıdır. Beslenme rejimleri uygulanan annelerden doğan yavrulara laktasyon süresinden sonra da 30 günlük olana kadar beslenme rejimleri devam ettirilmiştir. Yavru hamsterlerin 10. 20. ve 30. günde alınan hipotalamus dokuları, NPY/AgRP'nin genlerin mRNA ekspresyonu için RT-PCR ve protein miktarı için ELISA analizi yapılmıştır. Uzun fotoperiyotta yer alan yavrularda besin tüketimi açısından gruplar arasında farklılık belirlenememiştir (p>0.05). Uzun fotoperiyotta ki yavruların vücut ağırlıklarının, normal beslenme grubuna kıyasla geceye ve gündüze kısıtlama gruplarında azalmıştır (p 0.05). Uzun fotoperiyotta yer alan geceye ve gündüze kısıtlama gruplarındaki yavruların, NPY/AgRP mRNA ekspresyonu ve protein miktarı normal beslenmeye kıyasla laktasyon süresince en fazla artmaktadır (p<0.05). Kısa fotoperiyotta ise beslenme rejimlerinin normal beslenmeye kıyasla NPY mRNA ekspresyonu hem laktasyon sürecinde hemde laktasyon sonrasında önemli ölçüde artmıştır (p<0.05). AgRP'nin gen ekspresyonu ve protein miktarı laktasyon süresince en fazla artmıştır (p<0.05). Gelişimin erken dönemlerindeki maternal faktörler, yavruların NPY/AgRP gen ekspresyonu ve protein miktarını önemli ölçüde etkilediği görülmektedir. Bu sonuçlar enerji dengesinin metabolik düzenlemesinin gelişimin çok erken dönemlerinde maternal faktörler ile değişebileceğini göstermektedir.