Farklı ana materyaller üzerinde oluşmuş orman örtüsü altındaki topraklarda ağır metallerin jeokimyasal fraksiyonlarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN TUĞYAN

Danışman: Ali Sungur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, farklı ana materyaller (kireç taşı, karasal kırıntı, şist ve granit) üzerinde oluşmuş toprakların içerdiği ağır metal (Cd, Co, Cu, Ni, Pb ve Zn) konsantrasyonları ve bu metallerin jeokimyasal fraksiyonlarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda her ana materyal üzerinden beş olmak üzere toplamda 20 adet toprak örneği alınmıştır. Toprakların fiziko-kimyasal özellikleri belirlendikten sonra toplam metal içerikleri kral suyu yaş yakma yöntemine göre ekstrakte edilerek belirlenmiştir. Örneklerde bulunan metallerin jeokimyasal fraksiyonlarını belirlemek için bir sıralı ekstraksiyon yöntemi kullanılmıştır. Tüm metal konsantrasyonları alevli atomik absorpsiyon spektrofotometresi ile belirlenmiştir. Yıkanmaya bağlı olarak farklı ana materyaller üzerinde oluşmuş toprakların pH, elektriksel iletkenlik ve kalsiyum karbonat (CaCO3) değerleri düşük bulunmuştur. Tüm örneklerin toplam metal konsantrasyonları göz önünde bulundurulduğunda en düşük metal konsantrasyonlarının karasal kırıntı ana materyali üzerinde ve en yüksek metal konsantrasyonlarının (Cu hariç) ise şist ana materyali üzerinde oluşmuş topraklarda olduğu tespit edilmiştir. Bütün sonuçlar göz önüne alındığında, farklı ana materyaller üzerinde oluşmuş topraklarda, Cd ve Pb'nin potansiyel mobil fraksiyon oranın nispeten yüksek olduğu görülürken; Ni, Zn, Co ve Cu'nun potansiyel hareketliliği düşük oranlarda tespit edilmiştir.