İş kazalarında ve meslek hastalıklarında işverenin sorumluluğu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU GİRŞEN BORAN

Danışman: ÖMER FARUK ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucunda işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı üstlendiği yasal sorumlulukları ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun açtığı rücu davalarının Yargıtay içtihatları ışığında sonuçlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, son beş yılda 24 adet Yargıtay kararına kriter örneklemesi ile ulaşılmış; doküman analizi yöntemiyle metinler içerik analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonuçlarına göre, rücu davalarının %96'sı Yargıtay tarafından bozma kararıyla sonuçlanmış; karar süreçlerinde kusur tespiti, delil toplama ve "kişisel kusur" ile "kaçınılmazlık" ilkeleri gibi kavram birliğinin eksik olduğu görülmüştür. İşverenin kusur oranı %41,7 ile öne çıkarken, "kusur belirtilmemiş" vakalar da eşit oranda (%41,7) yer almıştır. "İş güvenliği ihmalleri" en sık rastlanan ihlal türü olarak çalışan kusurunun ağırlıklı olduğu bir profil sunarken, mekanik travma olaylarında işveren ihmalleri belirginleşmiştir. Bu bulgular, Sosyal Güvenlik Kurumu rücu süreçlerinde standart raporlama formatları, yerel mahkeme eğitimleri ve kavram birlikteliğini sağlayacak uygulama kılavuzlarının gerekliliğini ortaya koymaktadır.