Okulöncesi eğitim kurumlarında fen eğitiminde kullanılan materyallerin okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fikriye Haseski Demir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAVİSE GÜLEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki TEGM'ne bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında bulunan okul öncesi fen eğitimine yönelik kaynakların ve materyallerin; durum tespitinin yapılması hedeflenmiştir. Ayrıca buna ek olarak okul öncesi fen eğitimi ile ilgili sınıf ortamlarındaki materyal ve kaynakların kullanılabilirliğinin tespiti açısından okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2014-2015 eğitim öğretim yılında Malatya ili içerisinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Temel Eğitim Genel Müdürlüğü'ne bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapmakta olan, okul öncesi eğitim programı kapsamında belirlenen fen merkezlerinde fen eğitimi gerçekleştiren ve tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 200 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada tarama modeli doğrultusunda anket uygulanarak durum tespiti yapılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı'nın, içerisinde fen merkezinin de yer aldığı, sınıflardaki öğrenme ortamlarını 6 daimi öğrenme merkezine dönüştürdüğü, 2012 yılında değişen ve pilot uygulama sonucu 2013 yılında güncelleştirilip Türkiye genelinde uygulanmak üzere yayınlanan MEB 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı ve okul öncesi fen eğitimi ile ilgili alanyazın incelenerek; 7 adet konu alanı uzmanı ile 1 adet ölçme uzmanından görüşler alınmış ve alınan dönütler sonucu gerekli düzenlemeler yapılarak, araştırmacı tarafından "Fen Eğitimi Anketi" geliştirilmiştir. Geliştirilen veri toplama aracı hedef kitlenin özelliklerini taşıyan 20 adet okul öncesi öğretmenine uygulanmış ve pilot çalışma yapılmıştır. Alınan tüm dönütler sonrasında, gerekli düzenlemeler yapılarak veri toplama aracı uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Hazırlanan "Fen Eğitimi Anketi" 4 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerini tespite yönelik olarak "Kişisel Bilgi Formu" oluşturulmuştur. İkinci bölümde Milli Eğitim Okul Öncesi Eğitim Programında belirtilen ve okul öncesi eğitim kurumu sınıflarında bulunması gereken bazı fen materyallerinin durum tespitine yönelik olarak "Fen Materyalleri Formu" sunulmuştur. Üçüncü bölümde; okul öncesinde fen eğitiminin etkili kılınması için gerekli unsurların önem derecelerini belirlemeye yönelik form,5'li likert düzeninde sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise ikinci bölüme bağlı olarak durum tespiti yapılan fen materyallerinin kullanılma sıklığı 5' li likert düzeninde sunulmuştur. Ayrıca son kısımda üç adet açık uçlu sorularak öğretmenlerin bu sorular ile ilgili görüşleri varsa belirtmeleri istenmiştir. İlgili izinlerin alınmasından sonra, söz konusu öğretmenlerin bulunduğu okullara gidilerek ders saatleri içerisinde FEA anketi uygulanarak veriler toplanmıştır. FEA ile kurumlarda bulunan fen merkezlerindeki eğitsel materyallerin ve bazı araç-gereçlerin durum tespiti ve kullanılabilirlik düzeyleri ile ilgili elde edilen veriler SPSS 21 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Öğretmenlerin anket içinde yer alan açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar ise nitel paradigma doğrultusunda içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda; örneklemde yer alan kurumlardaki fen merkezlerinin eğitsel materyal ve araç-gereçler bakımından MEB okul öncesi eğitim programında belirtilenlere kıyasla zayıf ve yetersiz olduğu, var olan materyallerin ise etkili ve verimli kullanılamadığı belirlenmiştir. Katılımcıların anketin sonunda yer alan açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar sonucu elde edilen nitel bulgulara göre ise öğretmenlerin okul öncesi fen eğitiminin önemini bildikleri; ancak fen eğitimi uygulanabilmesi için, sınıflardaki materyallerin yetersiz olduğu, MEB tarafından öğretmenlere standart bir etkinlik programı verilmediği; bu çerçevede gerçekleştirilen etkinliklerin öğretmenin şahsi kanaatine göre şekillendiği ve öğretmenlerin fen eğitimi ile ilgili yeterli sayıda ve çeşitte eğitici materyal, görsel- işitsel kılavuzlar istedikleri bulgularına ulaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda MEB tarafından okul öncesi eğitim kurumlarına, her yıl yeterli sayı ve nitelikte görsel-işitsel materyallerin tedarik edilmesi; öğretmenlerin de okul öncesi fen eğitimi ile ilgili uygun şekilde belirli aralıklarla hizmet içi eğitimler alması, okul öncesi eğitim kurumlarında sınıf mevcutlarının azaltılması, öğretmen adayları için okul öncesi öğretmenliği lisans programlarındaki fen eğitimi derslerinin daha kapsamlı ve nitelikli, uygulamaya dönük olarak ele alınması ve okul öncesi fen eğitiminde branşlaşmaya gidilmesi şeklinde çeşitli öneriler getirilmiştir.