Porselen Yüzeylere Uygulanan Dekor Teknikleri Kapsamında, Geleneksel Çini Motiflerinin Teknolojik ve Görsel Tasarım Çözümleri ile Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ramazan Kocabaş

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE GÜLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Orta Asya'da başlayıp Selçuklularla Anadolu'ya gelen, Osmanlı İmparatorluğu'nda zirveye çıkan Türk çini sanatı günümüzde halen varlığını sürdürmektedir. Kültürel mirasımız olan çini sanatı biçim, motif, desen, üslup, renk ve bezemedeki ince işçiliğiyle zengin bir içeriğe sahiptir. Kendi içinde belli bir sistematiği olan geleneksel çini motif ve desenleri yüzyılların birikimi ile oluşmuş, kap-kacak gibi ürünlerin süslenmesinin yanı sıra mimari süslemede de kullanılmıştır. Seramik ürün grubundan olan porselen; beyazlığı, zarafeti, sağlamlığı, güzelliği ve göz alıcı parlaklığı ile yüzyıllar boyu insanları etkilemiş, geçmişte olduğu gibi günümüzde de cazibesini hep korumuştur. Bu araştırmanın birinci bölümünde çini ve porselenin tanımı, tarihsel gelişimi, çinide kullanılan motiflerle üslupların genel özellikleri incelenmiştir. Ayrıca Türk çinileri ile Çin porselenlerinin, Beylikler ve Osmanlı Dönemindeki etkileşimi araştırılmıştır. İkinci bölümde porselenin üretim süreci, geleneksel çini motiflerinin porselen yüzeylerde kullanımı ve sıraltı tekniğinde dekor (bezeme) oluşum aşamalarına yer verilmiştir. Günümüzde porselen çalışan sanatçılar ve işletmeler incelenmiş, örnekler doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Geleneksel çini motif ve üsluplarından seçmeler yapılarak, porselen yüzeyler için, geleneğe uygun yeni kompozisyonlar hazırlanmıştır. Kültürel mirasımızın sürekliliğini bozmadan, porselen yüzeylerde sıraltı tekniğinin uygulandığı çini kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik örnek uygulamalar yapılmış ve bu uygulamalar fotoğraflarla gösterilmiştir.