Entelektüel sermayenin rekabet avantajı üzerindeki etkisinde dinamik yeteneklerin aracı rolü: Gıda sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gizem Avcı
Danışman: Ali Şahin Örnek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Entelektüel sermaye kurumların faaliyetlerini sürdürebilmesini sağlayan patentler, yetenekler, tecrübeler ve fikri mülkiyetler gibi maddi olmayan varlıkların toplamı olarak ifade edilmektedir. Günümüzde entelektüel sermaye, değere dönüştürülebilen bilgi olarak tanımlanmaktadır. Entelektüel sermayesi yüksek olan kuruluşlar rakiplerine göre daha avantajlı bir konumda yer almaktadırlar. Çalışmada sahip olunan entelektüel sermaye türlerinin dinamik yeteneklerle desteklendiğinde rekabet avantajını nasıl etkileyeceği incelenmiştir. Özellikle insan sermayesinin, işletmenin en belirleyici faktörlerinden biri olduğu ve işletmeye değer katan önemli bir sermaye türü olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı, entelektüel sermaye ile rekabet avantajı arasındaki ilişkide dinamik yeteneklerin aracılık rolünü belirlemektir. Aracılık rolünün tespiti için entelektüel sermaye ve rekabet avantajı değişkenleri arasındaki ilişkinin yanı sıra; entelektüel sermayenin, dinamik yeteneklerle (aracı değişken) olan ilişkisi ve dinamik yeteneklerin, rekabet avantajı ile olan ilişkisi de incelenmiştir. Bu bağlamda bağımsız değişken olan entelektüel sermayenin alt boyutlarının, bağımlı değişken olan rekabet avantajının alt boyutlarına olan etkisinde dinamik yeteneklerin aracı rolü ortaya çıkarılmıştır. Çalışmada entelektüel sermaye üç boyutta (insan sermayesi, sosyal sermaye, yapısal sermaye); rekabet avantajı iki boyutta (stratejik rekabet, finansal rekabet); dinamik yetenekler ise üç boyutta (algılama yeteneği, kavrama yeteneği, sezme yeteneği) ele alınmıştır. Yapılan çalışmada, Çanakkale ilinde faaliyet gösteren gıda firmasına ait olan üç şirketin beyaz yakalı çalışanlarına anket uygulanmıştır. Çalışmada belirtilen kavramları, aynı şirkete mensup çalışanların nasıl algıladıkları incelenmiştir. Bu firmadan 78 kişi ile yüz yüze görüşerek anket doldurulmuş, 46 kişiye mail yoluyla anketler ulaştırılmış ve soru kağıtları doldurulmuştur. Toplamda 124 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Toplanan bu veriler SPSS istatistik programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda saptanan bulgulara göre entelektüel sermaye ile rekabet avantajı arasında, entelektüel sermaye ile dinamik yetenekler arasında ve dinamik yetenekler ile rekabet avantajı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki gözlemlenmiştir. Tüm bu bulguların ışığında entelektüel sermaye ile rekabet avantajı arasındaki ilişkide dinamik yeteneklerin kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir.