Çanakkale ve Balıkesir Yöresinde I.Ulusal Mimarlık Akımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Orhan Yabancı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALPTEKİN YAVAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Çanakkale ve Balıkesir'deki örnekleri üzerinden Birinci Ulusal Mimarlık dönemini araştırıyoruz. Çalışma, bütününde dönemin genel niteliklerine ulaşmak kaydıyla, yapıların öncelikle tarihi ve mimari özellikleri üzerine yoğunlaşmaktadır.Birinci Ulusal Mimarlık dönemi ya da diğer adıyla Neo-Klâsik Türk üslubu, yabancılaşmış Osmanlı mimarisine karşı, Batı Oryantalizmi ve ulusçuluk ideolojisi sayesinde, Geç Osmanlı'nın ve Erken Cumhuriyet Türkiyesi'nin 1900'ler ile 1930'ların başları arasında ortaya çıkmış mimari bir akımıdır. Bu akım, ideolojisini destekleyerek, Türk-İslâm mimarisinin sivri kemerler, kubbeli ve köşegen külâhlı kuleler, geniş saçaklar, çiniler vb. gibi geleneksel mimari öğelerini, modern olarak yapılandırılmış Batı tarzındaki yapılara iliştirmek suretiyle yeniden kullanmaktadır.Esas konumuz altında, Çanakkale ve Balıkesir yöresinde, üsluba dâhil on iki nitelikli yapı tespit ettik. Bunların beşi, Çanakkale ve Balıkesir'de iken, diğer yedisi Balıkesir'in ilçelerindedir. Ancak, bunların sadece on biri, ya özgün ya da değişmiş olarak günümüzde yer almaktadır. Bunlar şöyle dağılmaktadırlar; bir adet Çanakkale merkezde, dört adet Balıkesir merkezde, beş adet Bandırma merkezde ve birer adet Havran ve Edremit merkezlerinde. Yapılar çoğunlukla, ya kamusal ya da devlet bütçesiyle erken Cumhuriyet döneminde inşa edilmişlerdir. Türk-İslâm mimarisine uygun, zengin biçimde süslenmiş bu yapılar, mimari projelerle, genel olarak büyük boyutlarda kamusal kullanım için yapılandırılmışlardır.