MOBBİNG VE ÖRGÜTSEL SESSİZLİĞE İLİŞKİN ÖĞRETİM ELEMANLARININ GÖRÜŞLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE EVCEN TEMELLİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SİBEL GÜVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada üniversitelerde yaşanan mobbing olayları ile örgütsel sessizliğe ilişkin öğretim elemanlarının görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi fakültelerinde görev yapmakta olan öğretim elemanlarından ulaşılan ve görüşmeyi kabul eden 52 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Görüşme formlarından elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Öğretim elemanlarına uygulanan görüşme formu mobbing ve örgütsel sessizlik ile ilgili öğretim elemanlarının görüşlerini almak için hazırlanmış sorulardan oluşmuştur. Araştırma sonucunda öğretim elemanlarının görüşlerine göre mobbing kavramı, mobbingin bireysel ve örgütsel sonuçları, akademik ortamlardaki mobbing uygulamaları, mobbingle başa çıkma yolları, örgütsel sessizlik, akademik ortamlarda en çok sessiz kalınan konular, örgütsel sessizliğin nedenleri ve örgütsel sessizliğe karşı alınabilecek önlemler belirtilmiştir. Öğretim elemanları mobbing kavramını en fazla zorbalık, fiziksel şiddet, baskı, psikolojik taciz, yıldırma, maddi zarar ve işsiz kalma şeklinde tanımlamıştır. Mobbingin yol açtığı bireysel sonuçlar katılımcılar tarafından en fazla psikolojik sorunlar, beden sağlığının bozulması, mutsuzluk, verimsizlik, çalışmak istememek, aile yaşamının olumsuz etkilenmesi şeklinde ifade edelirken, mobbingin yol açtığı örgütsel sorunlar ise en fazla verimsizlik, işten ayrılmaların artması, örgüt ikliminin bozulması, çalışanların örgüte küsmesi şeklinde belirtilmiştir. Öğretim elemanları akademik ortamlarda en fazla kişinin mesleki konumuna yönelik mobbing uygulandığını, bu durumun kadro sıkıntısı, adam kayırmacılık, gereksiz iş yükü, akademik ilerlemenin engellenmesi şeklinde gerçekleştiğini belirtmiştir. Mobbingle başa çıkabilmek için katılımcılar en fazla yasal yollara başvurma, özlük haklarını bilme, etkili iletişim ortamı, kurum kurallarının net olması, kanunlara göre ceza verme gibi konu başlıklarında daha çok görüşlerini belirtmişlerdir. Örgütsel sessizlik kavramı öğretim elemanlarının görüşlerine göre en fazla örgüt içindeki sorunları ifade etmemek, baskı ve haksızlıklar karşısında sessiz kalmak, akademik ilerleme için sessiz kalmak şeklinde bilinçli sessizlik altında tanımlanmıştır. Öğretim elemanlarının görüşlerine göre akademik ortamlarda en çok sessiz kalınan konular mobbing, kayırmacılık, aşırı iş yükü, bölüm projeleri ve ders dağılımları, kadro ihlalleri şeklinde iken, örgütsel sessizliğin nedenleri en fazla iş kaybetme korkusu, başıma iş gelirse kaygısı, mobbing, liyakat sorunu, arkadaş ortamından dışlanma korkusu şeklinde ifade edilmiştir. Öğretim elemanları en fazla demokratik örgüt ve adaletli bir yönetim ile örgütsel sessizliğe karşı önlem alınabileceğini belirtmişlerdir.