İlkokul ve Ortaokulların Afet ve Acil Durum Planlarının Yeterlilik Düzeyleri ve Öğretmen Görüşleri: Çanakkale İli Merkez İlçesi Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE UYGUN
Danışman: İlknur Maya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Çanakkale ili merkez ilçesindeki ilkokul ve ortaokulların afet ve acil durum planlarının yeterlilik düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ek olarak, bu okullarda görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre, onların afet ve acil durum planları için farkındalık ve ihtiyaç düzeylerini saptamaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden; doküman analizi ve görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, karma bir araştırma modeli söz konusudur. Okullardaki afet ve acil durum planlarının kapsamı literatür taramasına göre incelenmiş ve planlarda olması gereken kriterler ile ilgili bir kontrol listesi oluşturulmuştur. Kontrol listesinde yer alan sorular, ülkemizdeki okul afet ve acil durum planlarının, nasıl olması gerektiği, nasıl uygulanması gerektiği, hâlihazırdaki afet planlarının eksik yönlerini tespit etmek ve çeşitli önerilerde bulunmak amacıyla hazırlanmıştır. Verilerin geçerlilik ve güvenilirliği için, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde görevli iki öğretim üyesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesinde görevli iki öğretim üyesi olmak üzere toplam dört öğretim üyesinden uzman görüşü alınmıştır. Alt problemlere göre, verilerin analizlerinde nicel veriler için frekans ve yüzde dağılımları kullanılmıştır. Nitel veriler için, elde edilen veriler alt problem doğrultusunda gruplara ayrılmış ve içerik analizi yapılmıştır. Verilerin toplanmasında yüz maddelik kontrol listesine göre Çanakkale ili merkez ilçesine bağlı 17 ilkokul ve 16 ortaokul olmak üzere 33 okulun okul afet ve acil durum planlarının incelemesi yapılmıştır. Bu okullarda görev yapan 32 ilkokul öğretmeni ve 41 ortaokul öğretmeni olmak üzere 83 öğretmen ile görüşme formu doldurulmuştur. iv Verilerin toplanması amacıyla oluşturulan kontrol listesine göre Çanakkale ili merkez ilçesine bağlı olan 33 ilkokul ve ortaokulun %50'sinden fazlasının hazırlanan kontrol listesinin 18 maddesinde sorun yaşadığı gözlenmiştir. Söz konusu eksik görülen ve eklenilmesi gereken maddelerden biri, okul afet ve acil durum planlarının yerel acil durum birimleriyle ortaklaşa yapılmasıdır. Bir diğeri, bir afet ve acil durum esnasında okullarda bulunan engelli bireylere yardım edecek kişiler listesinin oluşturulmasıdır. Afet ve acil durum planlarına eklenilmesi gereken diğer madde ise okulları etkileyecek çevre faktörlerinin haritasının çıkarılmasıdır. Verilerin toplanması amacıyla oluşturulan görüşme formuna göre Çanakkale ili merkez ilçesine bağlı olarak görev yapan ilkokul ve ortaokul öğretmenlerine sorulan dört soruluk görüşme formuna alınan cevaplar doğrultusunda öğretmenlerin okul afet ve acil durum planlarının farkındalık düzeylerinin yeterli olduğu gözlenmiştir. Ancak öğretmenlerin daha öncesinde afet planları ile karşılaşmamaları istenen bir sonuç değildir. Aynı zamanda araştırmaya katılan öğretmenlerin afet planlarının anlaşılmasında güçlük yaşadıkları ve planların uygulama kısmında büyük eksikliklerin olduğu anlaşılmaktadır. MEB'in okullarda uyguladığı afet planının taslak plan olduğu görülmektedir. Bu nedenle, yeterliliği eksiktir. Bu plana, afet alanındaki araştırma sonuçları dikkate alınarak birtakım maddeler eklenmelidir. Bu şekilde MEB afet yönetimi planlarının yeterliliği güçlendirilmelidir