Yeni dünyanın kesfi: Târîh-i Hind-i Garbî hadîs-i nev (Istanbul Topkapı sarayı müzesi kütüphanesi r.1488) ve Resimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Öztürk
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEMİHA ALTIER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada yazarının kimliği bilinmeyen Topkapı Sarayı Kütüphanesi'ndeki Târîh-i Hind-i Garbî (TSM. R.1488) adlı resimli el yazmasının resimleri incelenmiştir. El yazması iki bölüm olarak tasarlanmıştır. İlk bölümde Dünyanın yaratılışı, evrenin doğası ile toprak, ateş, su ve hava olmak üzere dört elementin kısaca anlatılmıştır. Eserin ilginç ve önemli kısmı ise Yeni Dünyanın coğrafi tanımının yapıldığı bölümdür. Eserin metni Amerika'yla ilgili yazılmış beş ayrı kitabın birleşiminden oluşmaktadır. Târih-i Hind-i Garbi Avrupa ve Amerika'daki çeşitli koleksiyonlarda korunan resimli ve resimsiz 13 adet nüshası bulunmaktadır.Araştırmada toplam 16 resim değerlendirilmiştir. Küçük boyutlu ve canlı renklere sahip resimlerin nakkaşı bilinmemektedir. Bütün resimlerin aynı elden çıktığı oldukça açıktır. Resimler üslup açısından oldukça sade, metinlere sadık kalınarak çizilmiş basit kompozisyonlardır. Eserde Doğu ve Batı Yarımküreyi gösteren iki harita bulunmaktadır. Haritalar bazı mühim hatalar içermektedir ve baş aşağı olarak yerleştirilmiştir. Diğer resimlerin konuları ise Yeni Dünyanın bitki ve yaratıklarıdır. Nakkaş bu resimleri bildiği türlerden yola çıkarak resmetmiştir. Ayrıca Patosi şehri ve mitolojik Vakvâk ağacı tasvirleri eserin ilginç resimlerinden bazılarıdır. Resimlerin önceki örneklerden yola çıkılarak veya denizcilerin anlatımlarına dayanılarak yapıldığı düşünülmektedir.Aynı eserin İstanbul Beyazıt Kütüphanesi'nde bulunan başka bir nüshası gerek üslup gerekse süslemeleriyle daha özenli bir şekilde hazırlanmıştır. Olasılıkla bu nüsha III. Murad'a sunulmuş olup, bu araştırmada incelenen nüsha ise 16. yüzyıl son yarısında saray nakkaşları tarafından padişahın kendisine olmasa da kızları veya saray ağaları için hazırlanmış bir nüsha olmalıdır.Anahtar Kelimeler: Osmanlı, el yazması, resim, nakkaş