Havza Ölçeğinde Kuraklığın Mekânsal ve Zamansal Boyutlarının Tarımsal Verimlilik Üzerindeki Etkileri: Coğrafi Analiz ve Değerlendirme

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, COĞRAFYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA YAMAN ÖZ

Danışman: Emre Özelkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'nin 24 hidrolojik havzası ve topografik koşullara göre belirlenen alt havzalarda, 1991-2022 döneminde meteorolojik kuraklık ile buğday üretiminde yaşanan tarımsal kuraklık arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Araştırma, SPI, SPEI, RDI ve aSPI kuraklık indisleri kullanılarak gerçekleştirilmiş ve kuraklık ile verim arasındaki mekânsal ve zamansal değişim, iklim değişikliği ile coğrafi faktörlerin etkileri göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Çalışmada, kuraklık indislerine göre aşırı kurak dönemler aylık ve yıllık bazda belirlenmiş, ardından meteorolojik kuraklıkların buğday verimi üzerindeki etkisi havza bazında incelenmiştir. Ayrıca, havzalardaki meteoroloji istasyonlarında en yüksek üretim değerine sahip ikinci tarımsal ürün belirlenmiş ve bu ürünün de meteorolojik kuraklık ile verim arasındaki ilişkisi araştırılmıştır. Son olarak, meteorolojik kuraklıkların tarımsal üretime etkisinin, coğrafi özellikler ve atmosferik koşulların değişimine bağlı olarak mekânsal ve zamansal düzeyde nasıl farklılaştığı ortaya konmuştur.