Tır Şoförlerinin İşe Yabancılaşma ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerini Etkileyen Bazı Faktörler: Kapıkule Sınır Kapısında Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ALİ ALİM
Danışman: Abdullah Kıray
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkelerarası taşımacılık görevi gören tır şoförleri çalışma ortamından kaynaklanan birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadırlar. Gümrük kapılarında uzun beklemeler, uzun süren yolculuk süreleri, ailelerinden uzunca süre ayrı kalmaları, ulusal ve uluslararası prosedürel ve kültürel sorunlar bunlardan bazılarıdır. Bu bakımdan ağır iş yüküne, belirsiz bekleme sürelerine ve yoğun strese maruz kalmaları kendilerinde birtakım psikolojik, fiziksel ve davranışsal sonuçlar doğurmaktadır. Diğer pek çok sektörde çalışanlar aile yaşamına yeterli vakit ayırabilirken, tır şoförleri ayıramamaktadır. Bununla birlikte yorgunluk süreklilik göstermekte ve çalışma ortamı kişi üzerinde psikolojik olumsuzluklar ortaya çıkarmaktadır. Tüm bu durumlar işe yabancılaşmaya ve mesleki tükenmişliğe götürebileceğinden önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı tır şoförlerinin iş aile yaşam dengesi, yorgunluk şiddeti ve çalışma koşullarının neden olduğu psikolojik belirtilerin ölçülmesi ve bu faktörlerin işe yabancılaşma ve mesleki tükenmişlik düzeylerine etkisinin araştırılmasıdır. Çalışma, Edirne ili Kapıkule Sınır Kapısı'na transit geçiş için gelen 300 tır şoförüne anket tekniği ile veri toplanarak yapılmıştır. Elde edilen veriler ''SPSS 24.0 for Windows'' programı ile frekans analizi, faktör analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi, T-Testi ve ANOVA yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre; tır şoförlerinin iş aile yaşam dengesi, yorgunluk şiddeti ve çalışma koşullarının neden olduğu psikolojik belirtilerin, işe yabancılaşma ve mesleki tükenmişlik düzeyleri ile arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca mesleği sevme, gidiş-dönüş ortalama süreleri, yorgunluk şiddeti ve trafik kazası yaşama durumlarının değişkenler üzerinde anlamlı farklılık yarattığı tespit edilmiştir.