Paratiroid sintigrafisi ile boyun ultrasonografisinin paratiroid adenomlarını lokalize etmesindeki başarısına etki eden faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CAN YILMAZ

Danışman: KENAN ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Primer hiperparatiroidizm, nöroendokrin bozukluklar içinde en yaygın 3. hastalıktır ve altta yatan en sık sebebi paratiroid adenomudur. Özellikle kadınlarda daha sık görülmekte, parathormon artışına neden olmakta ve hiperkalsemi ile karakterize olmaktadır. Tanısında birçok görüntüleme yöntemi kullanılsa da en sık olarak ultrason ve sintigrafi yer almaktadır. Çalışmamızda bu iki görüntüleme yönteminin paratiroid adenomunu belirlemedeki değerliliğini karşılaştırmayı amaçladık. Materyal ve metot: Çalışmamız tek merkezli ve gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmamız prospektif toplanan verilerden retrospektif tarama ile elde edilen verilerle yapılmıştır. Çalışmamızda dahil edilen ve MIBI ile USG'de soliter adenomu lokalize edilemeyen hastaların demografik ve klinik verileri karşılaştırıldı. Bu hastalarda adenomun tespit edilememesindeki klinik parametreler incelendi. Bulgular: Çalışma dahil edilen 139 hastanın %81,3'ü kadın ve yaş ortalaması 54,63±13,14 yıldı. Olguların adenom preoperatif adenom değerlendirmesinde USG'nin %37,4'ünü tespit ettiği, MIBI ile olguların %63,3'ünde adenomun başarılı şekilde değerlendirildiği, SPECT değerlendirmesinde ise olguların %47,5'inde adenomun başarılı şekilde belirlendiği görüldü. Bunun yanı sıra MIBI ile birlikte SPECT'in kullanımının adenom tespitinde başarıyı %76,3'e çıkardığı görüldü. USG değerlendirmesinin ek endokrin patolojilerin ve hipokalsemi varlığının başarısını anlamlı olarak artırdığı; boyun cerrahi öyküsü, intratiroidal adenomun olması ve ektopik yerleşimli adenomun olması başarıyı etkilememektedir. Bunun yanında USG, MIBI ve SPECT'in adenom tespit etme başarıları arasında anlamlı fark tespit edilmediği görüldü. Tartışma ve Sonuç: MİBİ çift faz paratiroid sintigrafisi halen paratiroid adenomlarının saptanmasında sensitivitesi ve spesifitesi yüksek görüntüleme yöntemi olmaya devam etmektedir. Ancak hiperplastik bezlerde hassasiyeti düşmektedir. İİAB ile birlikte veya tek başına usg, bilgisayarlı tomografi ve MR'ın paratiroid adenomlarını saptamasındaki sensitivite ve spesifitesi birbirlerine yakındır. Bu yöntemlerin sensitivitelerini artırmak için birlikte kullanımları da bu kez maliyetleri artırmaktadır.