Bir Rumeli âyanı: Sirozlu (Serezli) İsmail Bey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜLEYMAN ALP YİĞİT

Danışman: Aşkın Koyuncu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Köprülü Mehmet Paşa'nın damadı Hacı Siyavuş Paşa'nın soyundan gelen Sirozlu İsmail Bey, diplomasinden anlayan ve siyaseti iyi kullanan, sultana sadakat ve bağlılığı ile öne çıkan Rumeli âyanlarından biridir. Siroz kazası âyanı olabilmek için civardaki diğer âyanlarla güç mücadelelerine girişmiştir. Malikâne usulüyle işletilen mukataaları iltizama alarak vergi tahsildarlığı yapmıştır. Bizzat maiyetindeki askerlerle 1768-1774, 1787-1792 ve 1806-1812 yıllarında Ruslara karşı yapılan savaşlara katılmıştır. Bir dönem "Dağlı" olarak adlandırılan eşkıyaların isyanlarını bastırmaya görevlendirilmiştir. Ayrıca İstanbul'un ve ordunun iaşesinin temini için mubayaacılık görevine getirilmiştir. İstanbul ile taşra arasında bir köprü vazifesi görmüştür. Diğer taraftan 1808 yılında Sened-i İttifak metnini imzalamış ve sultan ile âyanlar arasındaki antlaşmada yer almıştır. Bir kazanın hâkimliğinden zamanla günümüzde üç ülkenin sınırlarında yer alan 22 kazanın idarecisi haline gelmiştir. Arkasında savaşlara katılarak yaptığı askerî ünü ve iltizam sektöründe yer alarak edindiği ekonomik gücü ailesine "Sirozî-Serezli" hanedanı adıyla miras olarak bırakmıştır. Nihayetinde Sirozlu İsmail Bey'den sonra hanedanın başına oğlu Sirozlu Yusuf Paşa geçmiş ve bugün soyları hâlâ devam etmektedir. Anahtar Kelimeler: Sirozlu İsmail Bey, Âyan, Siyavuş Paşa, İltizam.