Üsküdar Hamamları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Veli Baçaru

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUSUF ACIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üsküdar tarihi boyunca Avrupa ile Asya kıtaları arasında bir geçiş noktası olmuştur. Asıl önemli gelişmesini Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'un fethi sonrasında yakalamıştır. Burada bir mescit yaptırmış ve yerleşimi teşvik etmiştir. Sadrazam Rum Mehmed Paşa buraya bir külliye ve yaklaşık elli dükkân yaparak gelişmesine ön ayak olmuştur. Bununla birlikte 16. yy.da Mimar Sinan eseri olan iki büyük külliye inşa edilmiştir. Osmanlı dönemi öncesi Üsküdar'da hamam varlığına dair bir ize rastlanmamıştır. Osmanlı Dönemi'nde inşa edilenlerden 16 tanesi bugüne ulaşamamışken bugün çalışan, atıl durumda ve harap halde olan, restorasyon gören veya kalıntı düzeyinde tespit edebildiğimiz 17 hamam bulunmaktadır. Bugüne ulaşanların 6 tanesi bir külliyeye bağlı iken kalan 11 tanesinin içinde bağımsız olanların yanında Kuleli Askeri Lisesi içindeki hamam ile Beylerbeyi Sarayı'nda bulunan hamam gibi bir yapının veya yapı grubunun içinde olan örnekler de karşımıza çıkar. Rum Mehmed Paşa Hamamı erken dönemde yaptırılan çifte hamam tipindedir. Klasik dönemde; İskele Hamamı, Atik Valide Hamamı ile Yeşil Direkli Hamam günümüze ulaşır. Bunlar da çifte hamam tipindedir. 17.yy.dan kalan Ağa Hamamı ve Çinili Hamam çifte hamam tipinde iken bu dönemin bir diğer eseri olan Bulgurlu Hamamı tek hamam tipindedir. 18.yy. ve sonrasında inşa edilen hamamlar tek hamam tipinde ve ağırlıklı olarak çevre mahallerde yer almaktadır. Tipolojik açıdan en yaygın grubu, sıcaklığı tek mekânlı ve halvetsiz olan grup oluştururken, aksiyal dört eyvanlı ve köşe hücreli tip diğer yaygın gruptur. Anahtar Sözcükler: Sanat Tarihi, Üsküdar, Üsküdar Hamamları, Mimarlık, Mimar Sinan,