Kadınların HPV ve serviks kanseri hakkındaki bilgi düzeyi, erken tanı yöntemlerine ilişkin davranışları ve tarama sonuçlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL TÜZÜN

Danışman: Ayten Dinç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma kadınların Human Papilloma Virüs (HPV) ve serviks kanseri hakkındaki bilgi düzeyi, erken tanı yöntemlerine ilişkin davranışları ve tarama sonuçlarını incelemek amacı ile yapıldı. Tanımlayıcı tipteki araştırma, gerekli etik onay ve kurum izni alındıktan sonra, Kasım 2018-Eylül 2020 tarihleri arasında Çanakkale 100. Yıl Aile Sağlığı Merkezi'nde 350 kadın ile yüz yüze görüşme tekniği ile gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak "Anket Formu" ve "Servikal Kanserin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği (SKETTÖ)" kullanıldı. Verileri analiz etmede tanımlayıcı analizler, ki-kare, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız gruplar T testi ile karşılaştırıldı. Kadınların yaş ortalaması 45,7±10'dur. Katılımcıların sadece %12,9'unun HPV hakkında, %33,7'sinin servikal kanser tarama testi hakkında bilgi sahibi olduğu tespit edildi. HPV hakkında bilgi sahibi olma ve tarama testi yaptırmasında kadınların eğitim ve meslek durumlarının etkili olduğu saptandı (p<0,005). Kadınların servikal kanserin erken tanısına yönelik algılarının yüksek olduğu (102,6±7,8), yine algılanan yarar (25,1±3,0), ciddiyet (29,1±3,8) ve duyarlılık (30,0±3,9) algılarının yüksek, engel algılarının (18,3±3,7) ise düşük olduğu saptandı. Kadınların yaş, eğitim, meslek, sigara kullanımı, doğum sayısı, menopoz durumu, HPV aşısı hakkında bilgi durumu ile jinekolojik muayene olma ve serviks kanseri tarama testlerini yaptırma durumlarının hem algılanan yarar hem de engel algıları üzerinde etkili olduğu, ayrıca serviks kanseri tarama testi yaptırma durumlarının kadınların duyarlılık ve ciddiyet algılarını da etkilediği tespit edildi. Kadınların %34,3'ü servikal tarama testi yaptırırken, HPV testi pozitif çıkan 8 kadının yarısında (%50) HPV tip 16 saptandı. Sağlık çalışanlarının etkin eğitim programları uygulayarak servikal kanserden korunma ve taramaya yönelik farkındalık artırılmalıdır.