Çanakkale ili zeytin bahçelerindeki bitki paraziti nematod faunasının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLA AKTÜRK

Danışman: Uğur Gözel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Çanakkale ili ve ilçelerinde yer alan zeytin bahçelerinde bitki paraziti nematod (BPN) cinslerinin dağılımını ve yoğunluğunu belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma kapsamında zeytin üretiminin yoğun olarak gerçekleştirildiği Merkez, Ayvacık, Bayramiç, Biga, Ezine ve Lapseki ilçelerine bağlı toplam 81 köy ve beldeden 185 adet toprak örneği toplanmıştır. Laboratuvar analizleri sonucunda 22.257 adet nematod bireyi tespit edilmiş olup bu bireylerin 5 farklı takıma ve 33 farklı cinse ait olduğu belirlenmiştir. İncelenen örneklerde yaygın olarak Merlinius spp., Tylenchus spp., Helicotylenchus spp., Tylenchorhynchus spp., Pratylenchus spp. ve Meloidogyne spp. gözlemlenmiştir. Ayrıca ekonomik açıdan zeytin bahçelerinde ciddi zararlara neden olduğu bilinen Meloidogyne incognita türünün varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular zeytinlik ekosistemlerinde bitki paraziti nematodların yaygınlığının ve tür çeşitliliğinin yüksek olduğunu ortaya koymakta, bölgedeki zeytinliklerde nematod kaynaklı zarar riskinin yüksek olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar entegre mücadele stratejilerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir zeytin üretim planlamalarının oluşturulması açısından önemli bir bilimsel temel sağlamaktadır.