Türkiye'de staj uygulamaları ve üniversite öğrencileri üzerindeki etkileri: Staj Seferberliği Projesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUDE SOLAKOĞLU KURNAZ

Danışman: Salih Ziya Kutlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyada bilgi ve becerilerle donatılmış, nitelikli insan kaynağına duyulan ihtiyaç günden güne artmaktadır. Nitelik sahibi olabilmek, bireylerin çalışma tecrübeleri yoluyla kendilerini geliştirmeleri ile yakından ilgilidir. Bireylere sağlanan mesleki deneyim imkânı, ülkelerin gelişimine ve istihdama da doğrudan katkıda bulunmaktadır. Türkiye'de özellikle kamu sektöründe niteliğin artırılması ve inovasyon son yıllarda ön plana çıkan bir konudur. Bu durum da beraberinde genç işsizliği, istihdam, nitelikli insan kaynağı gibi konularda kapsayıcı ve etkili bir çözüm arayışını getirmiştir. Tecrübe kazanma yollarından biri olan staj uygulamaları genç bireylerin iş hayatının bir ön izlemesini gördükleri, uygulamalı öğrenmeye dayalı programlardır. Söz konusu programlar yalnızca çalışma deneyimi kazandırmakla kalmayıp, aynı zamanda bireylerin kendilerini keşfetmelerine yardımcı olmaktadır. Dolayısıyla, staj uygulamaları beşerî ve teknik anlamda da öğrencilerin bireysel gelişimlerini desteklemektedir. Bu araştırmanın konusu üniversite öğrencilerinin staj yoluyla edindikleri tecrübelerin kendileri için ne derece verimli olduğunun ölçülmesidir. Araştırma, "Staj deneyimlerinin öğrencilerin kişisel/mesleki kazanımları üzerindeki etkileri nelerdir?" sorusunun verilere dayalı şekilde açıklanması üzerine temellendirilmiştir. Araştırmanın amacı, staj programlarının öğrencilerin kariyer hayatlarına dair kararları üzerindeki etkisini anlamak ve staj yapılan farklı gelişmişlik düzeylerinde yer alan kamu kurumlarında, staj yoluyla edinilen mesleki deneyimlerin verimliliğini incelemektir. Araştırmanın evreni 2020 yılında Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi tarafından uygulanmaya başlanan Staj Seferberliği isimli staj programına katılarak farklı şehirlerdeki kamu kurumlarında staj yapmış kişilerdir. Araştırmanın örneklemi ise İstanbul, Bursa, İzmir, Eskişehir, Sakarya, Adana, Afyonkarahisar, Kayseri, Konya, Adıyaman, Hatay, Kırıkkale, Nevşehir, Kars, Mardin ve Şanlıurfa illerinde 2021 yılında staj yapmış olan 16 kişidir. Bu çalışma nitel bir araştırma olarak tasarlanmış olup, araştırma deseni olarak çoklu örnek olay araştırması belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler MAXQDA 2020 nitel analiz programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, staj deneyimlerinin üniversite öğrencilerinin kariyer hayatları ve bireysel gelişimleri üzerinde doğrudan etkisi olduğu ancak mevcut staj programlarının hem nicelik hem de nitelik bakımından geliştirilmeye açık olduğu tespit edilmiştir.