Sınıf Öğretmenlerinin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercihleri ve Düşünme Becerilerinin Öğretimine Yönelik Sınıf İçi Uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Müge Pehlivan

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÇİĞDEM ŞAHİN TAŞKIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ile öğretmenlerin sınıf içindeki düşünme becerilerinin öğretimi konusundaki uygulamaları arasındaki ilişkiyi öğrenmektir. Korelasyon türü ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılını kapsayan dönemde Çanakkale merkezde ve Biga, Çan, Ezine, Lapseki, Yenice, Ayvacık, Bayramiç, Gelibolu ilçelerinde görev yapan 516 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin benimsemiş oldukları eğitim programı tasarım yaklaşımlarını belirlemek amacıyla "Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği (Baş,2013)" ile öğretmenlerin düşünme becerileri konusunu öğretmeye dönük yaptıkları sınıf içi uygulamaların yerindeliğini değerlendirme amacıyla "Öğretmenlerin Düşünme Becerilerinin Öğretimine Yönelik Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği (Dilekli ve Tezci (2015)" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan verilere Kruskal-Wallis Testi, Mann- Whitney U Testi ve Spearman's Rank Order Korelasyon Testleri ile analiz yapılmıştır. Araştırma neticesinde öğretmenlerin eğitim programına ilişkin tasarım yaklaşımlarına dair tercihleri açısından öğrenci merkezli ve sorun merkezli tasarım yaklaşımını aynı düzeyde benimsedikleri, konu merkezli tasarım yaklaşımını ise diğerlerine göre az tercih ettikleri görülmektedir. Öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihlerinin mezun olunan okul türü, öğrenim düzeyi, okutulan sınıf düzeyi ve görev yaptıkları yerleşim birimi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Ancak eğitim programı tasarım kavramının alt boyutu olan konu merkezli tasarım yaklaşımında cinsiyet, hizmet yılı ve görev yaptıkları okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Araştırma öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken sınıf içerisindeki uygulamaları gerçekleştirme düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin düşünme becerisinin öğretimine yönelik sınıf içi yaptıkları uygulamalara ilişkin en yüksek ortalamanın Düşünmeyi Destekleme faktörü olduğu, en düşük ortalamanın ise Öğretim Etkinlikleri faktörü olduğu anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken uyguladıkları sınıf içi etkinliklere ait bulgular, erkek öğretmenlerin düşünme becerilerini öğretirken uygulamış oldukları sınıf içi etkinliklerinin kadın öğretmenlere göre daha fazla olduğunu göstermektedir. Ayrıca 21 yıl ve daha üstü hizmet süresi görev yapan öğretmenlerin düşünme becerilerinin öğretiminde daha fazla sınıf içi etkinlere yer verdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin düşünme becerilerinin öğretimine yönelik sınıf içi uygulamalarında mezun olunan okul türü, öğrenim düzeyi, okutulan sınıf düzeyi, görev yaptıkları okul türü ve görev yaptıkları yerleşim birimi açısından anlamlı bir farkın olmadığı görülmektedir. Fakat Eğitim Enstitüsü mezunu olan öğretmenlerin daha fazla programa bağlı oldukları ve il merkezinde görev yapan öğretmenlerin daha fazla otoriteyi temsil ettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca bulgular öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihleri ile öğretmenlerin düşünme becerilerinin öğretimi konusunda sınıf içinde yapmış oldukları uygulamalar arasında pozitif yönde güçlü bir ilişkinin olduğunu göstermektedir.