İklim değişikliğine karşı kentsel dirençlilik açısından mavi-yeşil altyapının önemi: Edirne kent merkezi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE DEVECİ
Danışman: Çiğdem Kaptan Ayhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İklim değişikliği 21. yüzyılın en büyük sorunlarından birisi olarak görülmektedir. Kırsaldan kente yoğun göç ile plansız yerleşim, fosil yakıt kullanımının artması ve bitki örtüsünün tahrip edilmesi gibi iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini arttıracak birçok sorun ortaya çıkmıştır. Bu nedenle iklim değişikliği kentler için önemli bir sorun haline gelmiştir. Artan sıcaklıklar, ani hava değişimleri, yangınlar, taşkınlar, kuraklık ve ısı adası oluşumu gibi hadiseler kentlerde olumsuz etkilerini göstermeye başlamıştır. Önlem alınmadığı sürece bu etkiler kentlerin ve burada yaşayan insanların hayatlarını olumsuz yönde etkilemeye devam edecektir. İklimin olumsuz etkilerinin önlenebilmesi kentin bu etkilere karşı uyum sağlaması ile mümkün olmaktadır. Uyum sağlayan kentler bir sonraki afetlere karşı dirençli hale gelmektedir. Böylece kentte meydana gelen olumsuzluklar ile nasıl mücadele edilmesi gerektiği bilinecek ve oluşacak zararlar en aza indirgenecektir. Bu bağlamda bu çalışmada sık sık taşkınlar, kuraklık ve sel ile gündeme gelen Edirne kent merkezinin durumu irdelenmiş ve iklim değişikliği ile mücadele konusunda kent merkezinin mevcut durumu hakkında araştırmalar yapılmıştır. Kentin dirençli hale gelebilmesi için mavi-yeşil altyapının öneminin ortaya konması adına araştırmalar yapılmıştır. Ayrıca kent merkezinde bulunan mavi-yeşil altyapı elemanlarına ait veriler tespit edilmiş ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı dirençlilik açısından öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında çeşitli kurum ve kuruluşlarda bulunan uzmanlar ile değerlendirme formları üzerine görüşmeler yapılmıştır. Uzmanlar önem derecelerine göre değerlendirme formlarını puanlamışlardır. Puanlamalar neticesinde her bir faktörün ağırlık puanları hesaplanmıştır. Bu bağlamda 'yüksek biyolojik çeşitlilik barındıran alanlar'ın bileşenlerinden olan 'doğal alanlar' 8,5 ağırlık puanı ile en önemli mavi-yeşil altyapı elemanı olarak nitelendirilmiştir. Daha sonra uzmanlara göre bir diğer önemli mavi-yeşil altyapı elemanı 'açık yeşil alanlar'ın bileşenlerinden olan 'kent parkları' (ağırlık puanı 7,81) olarak nitelendirilmiştir. 'Su kütleleri' bileşenlerinden olan 'akarsu koridorları' ise ağırlık puanı 7,72 olarak belirlenmiştir. En düşük puan alan mavi-yeşil altyapı elemanı ise 'açık yeşil alanlar'ın bileşenlerinden 'bitkilendirilmiş otoparklar' (ağırlık puanı 5,5) olarak belirlenmiştir. Puanlamalar neticesinde mavi-yeşil altyapı elemanlarının kent merkezinde mevcut durumları tespit edilmiştir. Daha sonra iklim değişikliğine karşı kentsel direnç oluşturulabilmesi adına mavi-yeşil altyapı elemanlarının kent merkezinde uygulanabilmesi adına öneriler geliştirilmiştir.