Müzik yaratıcılığını geliştirmede program dışı etkinlikler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ ÖZTÜRK

Danışman: ELMAZİYE TEMİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, devlet ortaokullarında görev yapan müzik öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda, öğrencilerde müzik yaratıcılığını geliştirmede program dışı etkinliklerin nasıl tanımlandığını, bu etkinliklerin uygulama biçimlerini, sunduğu fırsatları ve uygulanma sürecinde karşılaşılan engelleri ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji desende yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitimöğretim yılında Çanakkale ili Merkez ilçesinde bulunan 11 devlet ortaokulunda görev yapan ve amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 15 müzik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri görüşme tekniği ile toplanmış olup, araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulmuş olan kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri fenomenolojik yöntemlerden biri olan tematik analiz tekniği ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler program dışı etkinlikleri ağırlıklı olarak ders saati dışında gerçekleştirilen, esneklik payı bulunan ve zaman zaman kendiliğinden gelişebilen etkinlikler olarak tanımlamıştır. Bu etkinliklerin en çok özel gün ve hafta çalışmaları, kurs ve ders dışı egzersizler ile koro ve çalgıya dayalı faaliyetler aracılığıyla uygulandığı belirlenmiştir. Öğretmenler program dışı etkinliklerin öğrencilerin müziksel yaratıcılıklarını desteklemenin yanı sıra özgüven, aidiyet ve sosyal gelişimlerine de katkı sağladığını ifade etmiştir. Bununla birlikte fiziki ve teknik imkânların yetersizliği, zaman kısıtlılığı, taşımalı eğitim sistemi, ekonomik koşullar ve veli tutumları program dışı etkinliklerin uygulanmasını sınırlandıran başlıca engeller olarak ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, program dışı etkinliklerin daha etkili ve sürdürülebilir biçimde uygulanabilmesine yönelik öneriler geliştirilmiştir.