Ortaöğretim Tarih Öğretmenlerinin Derslerinde Zamanı Etkili Kullanma Stratejilerinin Değerlendirilmesi (Mardin İli Örneği),


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSLAM ÇAM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞERİF KORKMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumlar, eğitim gereksinimlerini karşılamak, eğitimin amaçlarına planlı bir biçimdeulaşmak ve eğitim alanındaki kaynakları amaçlar doğrultusunda koordine etmek amacıylabu alanda eğitim örgütünü oluşturmuşlardır. Eğitim örgütü kendinden beklenilen işlevleriyerine getirebilmesi için çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Bu kaynaklardan en baştagelenleri: Para, emek ve teknoloji gibi kaynaklardır. Bunların yanı sıra eğitimde soyutniteliğe sahip olan zaman da önemli bir kaynaktır. Eğitimde zaman, biriktirilememesi,kullanılmasa da kendi tükenmesi, geri döndürülememesi gibi özellikleriyle tüm diğerkaynaklardan daha öte ve kritik bir kaynak niteliği kazanmaktadır. Zaman; soyut niteliğesahip olması nedeniyle önemi anlaşılmayan ve en hor kullanılan kaynaktırEğitim kurumlarında eğitim programları için ayrılan süre sınırlıdır. Bu sınırlı süreiçinde öğretmenlerin yapması gereken birçok iş bulunmaktadır. Ders zilinin çalmasıylabirlikte öğretmenin derse vaktinde gelmemesi, sınıfa geç gelen öğrenciler, öğrencilerinsınıfta yerlerini alması, öğretmenin yoklama alması, sınıf defterini doldurması, derstekullanacağı araç-gereçleri önceden hazırlamaması, derse hazırlıksız ve plansız girmesi gibidurumlar ders süresinin yitimine neden olan durumlardan sadece birkaçıdır.Öğretmenlerden, sınıfta zamanın etkili kullanılması için zaman yönetimi stratejilerindenyararlanıp derslerde zaman yönetimini gelişigüzellikten kurtarması beklenmektedir. Sınıftazaman yönetimi stratejileri konusunda yeterli bilgi, beceri ve donanıma sahip olup bunlarıdavranış haline getirmiş olan öğretmenin ders süresi boyunca zamanı etkin ve verimli birbiçimde kullanmasının önünde herhangi bir engel kalmadığı söylenebilir.Bu araştırma orta öğretim Tarih öğretmenlerinin derslerinde zamanı etkili kullanmastratejilerinin değerlendirilmesi üzerine yapılmıstır. Araştırma 2008-2009 eğitim-öğretimyılında Mardin ili ve ilçelerindeki resmi ve özel orta öğretim kurumlarında görev yapanTarih öğretmenlerini kapsamaktadır. Veriler, öğretmenlerin kisisel bilgilerini içeren ve altısorudan olusan birinci bölüm ile öğretmenlerin zaman yönetimi stratejileri konusundagörüslerini içeren ve seksen soruluk ikinci bölümden olusan arastırmacı tarafındangelistirilmis bir anket ile toplanmıstır. Verilerin analizinde cinsiyete, öğretmenlerin mezunoldukları okul ve eğitim düzeylerine göre farklılıkları t-testi; mesleki kıdem, mezun olduğuokul türü ve okuttuğu sınıf mevcuduna göre farklılıkları ise tek yönlü varyans analizi (oneway ANNOVA-F testi) tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre;tarih öğretmenlerinin zaman yönetimi yaklaşımlarından Kendini Toparla Yaklaşımı, SavaşçıYaklasım, Hedef Yaklasımı, ABC Yaklasımı, Sihirli Araç Yaklasımı, Zaman Yönetimi 101Yaklaşımı'na yönelik görüşlerinin ortalamalarının yüksek düzeyde olduğu; KendiniAkıntıya Bırak Yaklaşımı ve Öz Bilinç Yaklaşımı'na yönelik görüşlerinin ortalamalarınındüşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıstır. Öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem,çalıştıkları okul türü, mezun oldukları okul ve eğitim düzeyi gibi demografik özellikleriaçısından farklılıklarına rağmen derslerde benzer zaman yönetimi stratejilerini kullanmaktaoldukları söylenebilir. Sınıf mevcudunun derste zaman kullanımını anlamlı ölçüde etkilediğibulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Zaman, Sınıfta zaman yönetimi, Tarih öğretmeni, Mardin