İSTANBUL'DAKİ OSMANLI DÖNEMİ ESNAF MEZAR TAŞLARI (TARİHİ YARIMADA VE ÇEVRESİ)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KUDRET ATEŞ
Danışman: Yusuf Acıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı İmparatorluğuna asırlar boyu başkentlik yapan İstanbul, konumu itibarıyla devrinin büyük nüfusa sahip kentlerinden biri olmuştur. Böylesi büyük bir nüfusa sahip kentin ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte yoğun sanat, mimari, kültür, ticaret ve üretim faaliyetleri de bu büyümenin beraberinde gelmiştir. Ticaret faaliyetlerini yürüten en önemli kesim de esnaflar olmuştur. Bu nedenle Osmanlı esnaflarına ait günümüze ulaşan mezar taşları da dönemin ihtiyaçları ve esnaf kolları hakkında bilgi sahibi olabildiğimiz belgeler niteliğindedir. Çalışmamıza konu olan "İstanbul'daki Osmanlı Dönemi Esnaf Mezar Taşları", esnaf grupları hakkında bilgi vermesi açısından önem arz etmektedir. İstanbul Avrupa Yakası tarihi yarımada başta olmak üzere mezar taşlarının yoğunlukta olduğu Eyüp, Beşiktaş, Kasımpaşa ve Zeytinburnu sınırları içerisinde yer alan camii ve türbe hazireleri ile tarihi mezarlık incelenmiştir. Toplamda 125 adet esnaf ve esnaf yakınına ait mezar taşı incelenmiştir. Bunlardan 88 adedi erkeklere, 36 adedi ise kadınlara ait mezar taşıdır. 76 adet esnaf mezar taşı 48 adet esnaf yakınına ait mezar taşı incelenmiştir. Bu çalışmada ayrıca, bulunan mezar taşları ışığında Osmanlı İstanbul'unda esnaf faaliyetleri ve mezar taşlarında yer alan meslekler hakkında da kısa bir değerlendirme yapılmıştır. Mezar taşları esnaf meslek gruplarına ayrılarak, her bir grup kendi içinde tarih sıralamasına göre katalog halinde hazırlanmıştır. Katalog bölümü; katalog numarası, tarihi, başlık tipi, yazı türü, cinsiyet, ölçüleri, malzemesi, yeri, inceleme tarihi, kitabe ve tanım/ süsleme özellikleri şeklinde verilmiştir. Katalog; başucu taşı fotoğrafı ve varsa ayakucu taşı fotoğrafıyla tamamlanmıştır.