Tür değiştirme yöntemi ile değer eğitimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ertürk Temür
Danışman: Yusuf Avcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tür değiştirme yönteminin öğrencilerin dil becerilerine etkisini tespit etmek ve bu yöntemin değer öğretmedeki etkililiğini araştırmak çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Ortaöğretim öğrencileri üzerinde denenen çalışmada nicel ve nitel veri setleri elde edilmiştir. Çalışmanın niteliğinin artmasını sağlamak adına çalışmada elde edilen nicel verileri destekleyen nitel veriler kullanılmıştır. Bu bağlamda çalışmada karma yöntem desenlerinden müdahale deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nitel ve nicel çalışma gurubu verilerin birbirini doğrulaması amacıyla aynı gruptan oluşturulmuştur. Çalışma grubunu 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Çanakkale ili Reyan Bodur Anadolu Lisesinde okuyan 11 sınıf düzeyindeki 40 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın veri setlerini nicel verilerde "Değer Tutum Ölçekleri"; nitel verilerde ise "Değer Görüş Formu", "Örnek Olay Değer Analiz Formu" ve "Tür Değiştirme Yöntemi" uygulaması sırasında öğrencilerin oluşturduğu metinler (mektuplar, tamamlanmış fabllar ve oluşturulan fabllar) oluşturmaktadır Bu veriler Reyan Bodur Anadolu Lisesi öğrencileri üzerinde 2017-2018 eğitim-öğretim döneminde 15 ders saati ve 6 hafta süren bir uygulama sonucu toplanmıştır. Toplanan nicel veriler SPSS programı içinde Mann-Whitney U ve Wilcoxon T testi uygulanarak anlamlı hale getirilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Nitel verilerin geçerliliğini ve güvenirliğini artırmak için çoklu kodlayıcı ve uyuşum yüzdesi formülüyle veriler işlenmiştir. Çalışmada örnek olay değer analiz formu ve değer görüş formu sorularında sağlanan uyuşum yüzdelerinin ortalaması 91,14 öğrenci metinlerinin analizinde sağlanan uyuşum yüzdelerinin ortalaması ise 87,09' dir. SPSS ile elde edilen veriler ile içerik analizi yapılan nitel veriler bir biriyle karşılaştırılarak değerlendirmeler yapılmıştır. Verilerinin analizi ile öğrencilerin sorumluluk, dayanışma ve dürüstlük değerine ait düşüncelerinde değişiklik olduğu saptanmış ayrıca öğrencilerin ahlaki seviyesinde değişim bulgulanmıştır. Yöntemin öğrencilerin dil becerilerine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda Tür Değiştirme Yöntemi öğrencilere değerleri öğretmede etkili olmuştur. Yöntemin öğrencilerinin dil becerilesilerini artırdığı görülmüştür. Ayrıca Yöntem, öğrencilerin tür bilgisine katkısı sağlamıştır. Tür Değiştirme Yönteminin öğrencilerin sorumluluk, dürüstlük ve dayanışma değerlerini geliştirmede etkili bir yöntem olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ve sonuçtan hareketle diğer araştırmacılar ülkemizde değer öğretimine yönelik uygulamalı çalışmalara öncelik vermelidirler. Ayrıca değer eğitiminde materyalden çok ölçme aracına ihtiyaç vardır. Araştırmacıların bu alanda çalışma yapmaları daha faydalı olacaktır. Değer öğretimi gibi bir alanda yapılan çalışmalarda birden fazla ölçme aracı kullanılması araştırmacıya faydalı olacaktır. Çalışmanın sonuçlarına dayanarak yöntemin potansiyel uygulayıcıları olan öğretmenler ve eğitimciler için değerler eğitiminin nasıl yapılması gerektiğine yönelik seminerler ve kaynak materyaller hazırlanmalıdır. Öğretmenlerin ders planları içinde bu yönteme yer vermeleri öğretim programları içinde yer verilen kök değerler ve bu değerlere bağlı diğer değerlerin Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı dersi amaçlarıyla birlikte kazandırılmasını sağlayacaktır.