Geleneksel Türk Müziği'nde nüans kavramı ve müzikal dinamiklerin nota yazımında kullanımı hakkında uzman görüşlerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZAFER GÜNDOĞDU

Danışman: Alaattin Canbay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, Türk Halk Müziği (THM) icra ve eğitiminde müzikal dinamikler ve nüans kavramının notasyonda kullanımına ilişkin uzman görüşlerini derinlemesine incelemektir. Çalışma, mevcut durumu, karşılaşılan sorunları ve potansiyel çözüm önerilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı ve betimsel araştırma modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, THM alanında uzman 10 icracı ve eğitimciden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve doküman analizi teknikleri kullanılarak toplanmış, tematik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışmada, uzmanlar için nüans ve müzikal dinamiğin müziğin "ruhunu" ve "ifade gücünü" oluşturan temel unsur olduğu tespit edilmiştir. Ancak THM notasyonunda nüans ve müzikal dinamik işaretlerinin yetersiz veya neredeyse hiç kullanılmaması, "yazılan ile çalınan arasında bir farklılık" doğurmakta ve icraları tekdüzeleştirmektedir. Bu durum, öğrencileri nüansı taklit yoluyla öğrenmeye mecbur bırakmakta ve özellikle toplu icralarda sorunlara yol açmaktadır. Çözüm önerileri olarak ise uzmanlar arasında, Batı müziği notasyonunun evrensellik ilkesiyle uyarlanması ya da THM'nin özgün yapısını koruyacak yeni bir modelin geliştirilmesi gerektiği görüşü öne çıkmıştır. Her iki bakış açısı da, bu sorunun çözümü için kurumlar arası iş birliğiyle üst düzey bir kurul oluşturulması gerekliliğini vurgulamıştır. Bu çalışma, THM eğitiminde nüans ve dinamiklere daha bilinçli bir yaklaşım geliştirilmesi için somut veriler sunarak alana katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bulgular, THM notasyonunda kullanılan nüans ve dinamik işaretlerinin standartlaştırılmasının, uygulayıcılar arasındaki iletişimi güçlendirecek ve eğitim süreçlerinde tutarlılık sağlayacak önemli bir adım olduğunu göstermektedir.