Okul yöneticilerinin örgütsel zekâ ve performans değerlendirme algıları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM İZCİ
Danışman: ADİL ÇORUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, okul yöneticilerinin, örgütsel zekâ ile performans değerlendirme algıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma desenlerinden, açıklayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Nicel boyutta, örgütsel zekâ ve performans değerlendirme ile ilgili iki ölçek kullanılırken, nitel boyutta "Okul Yöneticilerinin Örgütsel Zekâ ve Performans Değerlendirmelerine İlişkin Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel analizler, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Erzincan il merkezindeki 265 okul yöneticisinden elde edilen verilerle yapılmıştır. Nicel analizlerde, t-testi, ANOVA, Kruskal Wallis-H testi ve yordayıcı korelasyon araştırma modeli baz alınarak basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS ve AMOS programlarından yararlanılmıştır. Nitel veriler ise 10 okul yöneticisiyle yapılan görüşmelerle elde edilerek içerik analizi ile betimlenmiştir. Araştırmada, okul yöneticilerinin örgütsel zekâ ve performans değerlendirme algı düzeyleri ve okul yöneticilerinin bu algılarında cinsiyet, unvan, kıdem, eğitim düzeyi ve okul türü gibi demografik özelliklere göre anlamlı farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Yapılan analizlerde cinsiyet, kıdem, eğitim düzeyi değişkenlerinin araştırmanın alt boyutlarında bir etkisinin olmadığı, unvan değişkeninin örgütsel zekâ alt boyutlarından değişim, stratejik vizyon ve okul kültürü boyutları açısından anlamlı farklılık oluşturduğu, performans değerlendirmenin ise tüm boyutlarında anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Okul türü değişkeninin ise örgütsel zekâ alt boyutlarından değişim, stratejik vizyon, duygusal zekâ, okul kültürü ve bilgi yönetimi boyutlarında anlamlı farklılık oluştururken, performans değerlendirme alt boyutlarından ise sadece alan bilgisini eğitim öğretime yansıtma ile planlama ve uygulama alanları boyutlarında anlamlı farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin, örgütsel zekâ ve performans değerlendirme alt boyutları arasındaki ilişkiyi incelemek için kurulan tüm modeller anlamlı bulunmuş, örgütsel zekâ alt boyutlarının tamamının, performans değerlendirme üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre performansı artırmak için, örgütsel zekâ özelliklerine önem verilmesi gerektiği vurgulanmış ve araştırma sonuçları, yöneticilere ve araştırmacılara yönelik çıkarımlar bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticileri, Zekâ, Örgütsel Zekâ, Performans Değerlendirme,