Yaşlanan nüfusun servet dağılımı üzerindeki etkisi: Seçilmiş ülkeler üzerine panel veri analizi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Maliye, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET EMİN KENANOĞLU

Danışman: Murat Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tıbbi ve teknolojik imkânların kısıtlı olması yaşlılık evresinin önceki toplumlarda seçkin bir kitle tarafından yaşanmasına sebep olurken günümüzde seçkin sınıf dışındaki kişilerin de hayatının önemli bir bölümünü kapsar hâle gelmiştir. Çoğu ülkede yaşlanan nüfus beraberinde sağlık ve emeklilik sistemi başta olmak üzere çeşitli kamusal harcamalar üzerinde önemli bir baskı yaratmıştır. Bu baskının gelecek yıllarda daha da artması beklenmektedir. Yaşlanan nüfusun odaklanılan bu yönlerinin yanı sıra tasarruf, tüketim, yatırım ve servet üzerinde de etkileri söz konusudur. Bu etkilerden bir tanesi olan servet ise bu tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, yaşlanma ve servet dağılımı ilişkisini hem literatür hem de ampirik bir çalışma ile ortaya koymak olmuştur. Bunun için öncelikle literatür taraması kapsamında seçilmiş ülkelerde yaşlanan nüfusun servet dağılımı üzerinde ortaya çıkardığı etkiler incelenmiştir. Ampirik kısımda ise Sabit Etkiler Modeli, Driscoll-Kraay Tahmincisi kullanılarak istatistiksel olarak anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. 65 yaş üstü nüfusun %1 artması kişi başına düşen toplam servet üzerinde %0,1985 artışa; gayri safi yurtiçi tasarrufların %1 artması kişi başına düşen toplam servet üzerinde %0,0125 yükselişe; hanehalkı ve kâr amacı gütmeyen kuruluşların nihai tüketim harcamasında meydana gelecek %1'lik artış kişi başına düşen toplam servet üzerinde %0,2336 artışa sebep olmaktadır. Son olarak yaşlı bağımlılık oranı üzerinde meydana gelecek %1'lik bir artışın ise kişi başına düşen toplam servet üzerinde %0,0975 azalışa sebep olduğu bulunmuştur.