Halkalı fosfazenlerin aminoliz ve alkoliz reaksiyonlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hava ÖZAY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada halkalı fosfazenler trimer ve tetramerin aminoliz ve alkoliz reaksiyonları incelendi. Aminoliz reaksiyonları için amino podandlar (3 ve 4) sentezlenerek, ticari aminlerde satın alınarak kullanıldı. Amino podandlar ile trimer ve tetramerin reaksiyonlarından spiro ve bino fosfazen bileşikleri (5, 6, 7 ve 8) elde edildi. Bileşik 6 ve 7'nin t-butilaminin aşırısı ile tepkimesinden gem-sübstitüe spiro ve bino fosfazen bileşikleri 9 ve 10 sentezlendi. Ticari diaminler ile trimerin reaksiyonundan bino bileşikleri 11, 12 ve 13, tetramerin reaksiyonundan ise bisiklo 14 bileşiği elde edildi. Trimerin hidroksialdehitler ile alkoliz reaksiyonları sonucu tamamen sübstitüe olmuş formil fosfazen bileşiği 15, tetrasübstitüe formil fosfazen bileşiği 16 ve monosübstitüe formil fosfazen bileşiği 17 sentezlendi. Bileşik 15 ile 16'nın aminlerin aşırısı ile reaksiyonundan fosfaza-Schiff bazı bileşikleri 18, 19, 20 ve 21 elde edildi. Elde edilen tüm fosfazen bileşiklerinin bakteri ve maya kültürlerine karşı antimikrobiyal aktiviteleri incelendi.Sentezlenen fosfazen bileşiklerinin yapıları, element analizi, UV-VIS, IR, 1H-NMR, 13C-NMR, 31P-NMR ve MS spektrumları verilerinden faydalanılarak aydınlatıldı. Ayrıca bileşik 5, 6, 9 ve 17'nin yapısı X-ışınları kristallografisi yöntemiyle incelendi.