W UMa türü örten çift yıldızlarda üçüncü bileşenler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, UZAY BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE AŞKIN
Danışman: İbrahim Bulut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, literatürde çoklu sistem olduğu belirtilen W UMa türü örten çift sistemler toplanarak 150 sistem içeren bir katalog oluşturulmuştur. Katalogta hem çift sistemlere hem de ilave bileşenlere ilişkin parametreler listelenmiştir. GCVS ve SIMBAD kataloglarında yer alan W UMa türü örten çift yıldız sistemlerinin sayısı ile bu çalışmada verilen üçüncü cisime sahip olan W UMa türü örten çift yıldızların sayılarına göre karşılaştırılması verilmiştir. Katalogtaki parametrelerin istatistiksel dağılımları da incelenerek ilave bileşenlerin görülme sıklığı da tartışılmıştır. Buna göre dönemi 0.5 günden daha küçük olan sistemlerde üçüncü cisim görülme sıklığı fazlayken, dönem arttıkça bu oran azaldığı, üçüncü cisimler için belirlenen kütlelerin yaklaşık %80'nin 1 Mʘ'den daha küçük olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra üçüncü cismin çift sisteme olan uzaklığı ve üçüncü cismin yörünge döneminin Gauss benzeri dağılımlar gösterdiği de tespit edilmiştir. Bileşenler arası uzaklığın maksimum değeri yaklaşık a'12 = 4 AB, üçüncü cismin döneminin maksimum değeri ise yaklaşık P3 = 33 yıl olarak hesaplanmıştır. Ayrıca W UMa türü çoklu sistem olan OO Aql, CK Boo, TZ Boo, BI CVn, AM Leo, XY Leo, V839 Oph, ER Ori ve FZ Ori'nin (O-C) analizleri güncel minimum zamanları kullanılarak yeniden yapılmış, sistemlerin üçüncü cisim parametreleri hesaplanmıştır. Bu sistemlerden OO Aql ve TZ Boo'nun dördüncü bileşenlerinin olduğu da belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: W UMa Türü Örten Çift Yıldızlar, Üçüncü Cisim Etkisi