Türk bilim kurgu sineması üzerinden tür ve kültür ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MEDYA VE KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA RABİA KAHVECİ

Danışman: Hülya Önal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başlangıçta salt eğlendirici bir işleve sahip olduğu düşünülen sinema, zaman içerisinde toplumsal dinamikleri yansıtabilen bir ayna konumuna gelmiştir. Bu ayna yoluyla fikirlerini kurgusal bir düzleme taşıyan yerli yönetmenler, Doğu sinemasından melodram, Batı sinemasından da; korku, komedi, western ve fantastik gibi türleri içinde bulundukları toplumun kültürel gerçekliklerine bağlı olarak film üretim alanına dahil etmiştir. Türk sinemasında bu alana dahil edilen film türlerinin taşıdığı anlatı matematiği, toplumun; kültürel temelleri, üretim ilişkileri ve ekonomik yapısına bağlı olarak uyarlanmıştır. Ancak, yine Batı sinemasından uyarlanan bilim kurgu türünün diğer türlerin aksine, komedi türüne dönüştürülerek Türk sinemasına uyarlandığı görülmüştür. Bu çalışmada; tür ve kültür ilişkisi, film türlerinin taşıdığı özellikler, Türk sinema endüstrisini şekillendiren kültürel kırılmalar ve bilim kurgu türünü oluşturan yapı taşları kapsamlı bir şekilde incelenmeye alınmıştır. İncelemenin ardından, yerli bilim kurgu film örnekleri üzerinden bilim kurgu türünü komedi türüne taşıyan özellikler irdelenmiştir. Bu özelliklerin, Türk toplumunun kültürel dinamiklerine bağlı olarak, bilim kurgu türünün temel anlatı kodlarının komedi malzemesi haline getirilmesi olduğu tespit edilerek, kültürün film türleri üzerindeki etkisi görünür kılınmıştır.