Çanakkale kent merkezine bitişik tarım topraklarının ağır metal içeriklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET İŞLER

Danışman: Ali Sungur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Çanakkale kent merkezine bitişik tarım alanlarından alınan toprak örneklerindeki ağır metallerin (Cd, Cr, Cu, Ni, Pb ve Zn) konsantrasyonunun sıralı ekstraksiyon yöntemi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Çanakkale kent merkezine bitişik bulunan 13 tarım arazisinden toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin içerdiği toplam ağır metal içeriklerinin belirlenmesi amacıyla kral suyu ile yaş yakma yöntemi kullanılmıştır. Toprak örneklerinde bulunan ağır metallerin jeokimyasal fraksiyonlarının belirlenmesinde BCR ardışık ekstraksiyon yöntemi kullanılmıştır. Topraklardan ekstrakte edilen metal konsantrasyonları ICP-OES cihazı ile belirlenmiştir. Yaş yakma ve ardışık ekstraksiyon yönteminin doğruluğunu test etmek için standart referans maddeler kullanılmıştır. Toprak örneklerinde ilk üç fraksiyonun toplamına dayanan ağır metal hareketliliği Cd (~% 62) > Pb (~% 57) > Cu (~% 40) > Zn (~% 37) > Ni (~% 32) > Cr (~%15) şeklinde bulunmuştur. Çalışma alanında Cd ve Pb elementlerinin daha yüksek mobilite seviyeleri, bu elementlerden kaynaklanan çevre kirliliğini ve tarımsal alanlarda toksiklik riski oluşturabileceğine işaret etmiştir. Dolayısıyla özellikle Cd ve Pb başta olmak üzere Cu ve Zn metallerinin de izlenmesi önerilmektedir. Düşük konsantrasyonları bile toksik olan Cd ve Pb elementlerinin kent merkezine bitişik tarım toprakları için daha ayrıntılı incelenmesi ve değerlendirilmesi, ayrıca sonraki çalışmalarda bitki örneklerinin de incelenmesi önerilmektedir.