ÇANAKKALE BÖLGESİ AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE BAŞVURANLARDA İRRİTABL BARSAK SENDROMU YAYGINLIĞI VE HASTALARIN ÖZELLİKLERİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kenan ÖZGEN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ERKAN MELİH ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İrritable barsak sendromu (İBS), beraberinde herhangi bir organik bozukluk olmayan bir fonksiyonel barsak hastalığıdır ve birinci basamak hekimlerinin en sık karşılaştığı hastalıklar arasında yer almaktadır. Tanı kriterlerindeki değişiklikler nedeniyle yaygınlığı hakkında farklı sonuçlar bildirilmekte olsa da dünyada İBS prevelansı %3-22 arasında değişmektedir. Bu çalışmada Çanakkale ilindeki erişkin nüfusta İBS yaygınlığının ve hasta özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çanakkale il merkezindeki aile sağlığı merkezlerini (ASM) temsil etmek üzere seçilen Kepez ASM?ye Eylül- Aralık 2011 tarihleri arasında başvuran 18-65 yaş arası 500 katılımcı ardışık olarak çalışmaya davet edilip araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanan anket ile demografik özellikler, şikayet ve tıbbi öykü, çeşitli beslenme ve etyolojik özellikler ve ROMA III tanı kriterleri ile İBS tanısı sorgulandı. Katılımcıların depresyon ve kaygı düzeylerini belirlemek için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, stres düzeylerini belirlemek için Algılanan Stres Ölçeği ve yaşam kalitelerini belirlemek için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği (WHOQOL-BREF(TR) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların 64?ü (%12,8) daha önceden İBS tanısı almıştı. Yeni tespit edilen İBS hastası yoktu. IBS hastaları ile diğer katılımcılar arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, ortalama aile gelirleri, ailede yaşayan kişi sayısı ve kişi başına düşen gelirler, sigara kullanım durumu, alkol kullanım durumu, düzenli egzersiz yapma durumu ve öğünlerin düzenli olma durumu bakımından fark yoktu. Hastaların son 3 aydır karın ağrısı nedeniyle rahatsız geçirdiği gün sayısı ortalama 3,1 ± 2,1 (2-9) gün olarak saptandı. İBS tanısı almış hastalarda, hastalıklarının rutin izlemi en çok (%40) aile hekimleri tarafından yapılmaktaydı. İBS hastalarının WHOQOOL yaşam kalitesi ortalama skorları hasta olmayanların ortalama skorlarından anlamlı yüksek, HAD anksiyete ölçeği ortalama skorları hasta anlamlı düşük, HAD depresyon ölçeği ortalama skorları ve Algılanan Stres ölçeği ortalama skorları anlamlı farklı değildi. Sonuç: Çalışma evreninde İBS tanılı hastaların oranı ülkemizde yapılan diğer çalışma sonuçlarıyla yakın olup tanı almamış hastaya rastlanmaması yeni tanı kriterlerine göre İBS tanısının kısıtlanması ve çalışma bölgesinde sağlık hizmetlerine ulaşma olanaklarının yüksek olmasına bağlanmıştır. Çalışmada saptanan İBS hastalarının yaşam kaliteleri belli alanlarda düşmekle birlikte genelde diğer hastalardan yüksek bulunmuş olup bu da İBS hastalarının sosyal ve sağlık desteklerini daha fazla kullanmalarıyla ilişkili değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: İrritable barsak hastalığı, tanı, yaygınlık, tedavi, yaşam kalitesi