Çanakkale ili bağ alanlarındaki bitki paraziti nematod faunasının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ÇOBANOĞLU
Danışman: Çiğdem Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Asma; Vitaceae familyasının bir üyesi olan Vitis cinsine ait Vitis vinifera olup çok yıllık bir bitkidir. Dünyada 10.000'nin üzerinde üzüm çeşidi olduğu tahmin edilmekte olup bu kadar zengin bir çeşitliliği barındıran üzümün anavatanı Anadolu'nun da dahil olduğu Kafkasya Bölgesi'dir. Tüm kültür bitkilerinde olduğu gibi üzümde de pek çok hastalık etmeni ve zararlı bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; Bağ Mildiyösü (Plasmopara viticola), Bağ Küllemesi (Uncinula necator), Bağ Antraknozu (Elsinoe ampelina), Bağ Salkım Güvesi (Lobesia botrana), Bağda Unlu Bit (Plonococcus citri, P. ficus), Filoksera (Daktulospharia vitifoliae) ve Bitki Paraziti Nematodlar (BPN)'dır. Ülkemizde bağ yetiştiriciliği oldukça önemli olmasına rağmen bugüne kadar yapılmış nematolojik çalışmaların sayısı yeterli düzeyde değildir. Bu çalışma ile Çanakkale ili bağ alanlarındaki BPN faunasının ortaya çıkarılması amacıyla ildeki bağ alanlarının yoğun olduğu bölgelerde periyodik olmayan bağ örneklemeleri yapılarak BPN faunasının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Buna göre; 60 adet Bozcaada, 60 adet Eceabat ve 30 adet Bayramiç olmak üzere toplam 150 toprak örneği alınmıştır. Ardından laboratuvara getirilen toprak örneklerindeki hareketli nematodları elde etmek amacıyla Geliştirilmiş Baermann Huni Yöntemi kullanılmıştır. Daha sonra elde edilen nematodların morfolojik karakterler yardımıyla cins düzeyinde teşhisleri yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda Çanakkale ili bağ yetiştiriciliği yapılan alanlarda en çok Aphelenchus spp., Pratylenchus spp., Tylenchus spp., Longidorus spp. ve Dorylaimus spp. tespit edilmiştir. Sürvey çalışmalarının farklı zamanlarda tekrarlanması tespit edilemeyen türlerin ortaya çıkarılmasını sağlayacaktır. Bu çalışma Çanakkale ili bağ yetiştiriciliği yapılan alanlarda BPN türlerinin belirlenmesi için yapılmış bir çalışma olup, bu alanlarda BPN'lere karşı yürütülecek mücadele stratejilerinin başarılı kılınmasında önemli bir rol oynayacak ve gelecek çalışmalara da referans olacaktır. Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Bağ Alanları, Bitki Paraziti Nematodlar, Aphelenchus, Pratylenchus, Tylenchus