Otomotiv Yetkili ve Özel Servislerinde İş Güvenliği Risk Etmenleri ve Çalışan Teknik Personelin İş Güvenliği Kültürü: Çanakkale İli Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sedat Tayyar
Danışman: Ali Rıza Motorcu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çanakkale ilinde oto bakım alanında faaliyet gösteren yetkili ve özel servisler ile küçük ölçekli çok sayıda iş yeri bulunmaktadır. Araçlar oto servislerine (OS) büyük çoğunlukla periyodik bakım işlemleri için getirilmektedir. Bunun yanı sıra kaza geçirmiş ya da arıza yapmış araçların tamir işlemleri için oto yetkili servislerine (OYS) ya da oto özel servislerine (OÖS) başvuru sayıları oldukça çoktur. Bu işlemler için Çanakkale il merkezinde bulunan OYS'lerde yaklaşık olarak 100, Küçük Sanayi Sitesi'nde bulunan OÖS'lerde ise 500'e yakın teknik personelin çalıştığı belirlenmiştir. OS'lerde çalışanların bakım işlemleri sırasında, büyük ve küçük iş kazalarına uğraması neticesinde yaralanmalar hatta ölümler gerçekleşmektedir. Çalışanların iş güvenliği kültürü (İGK) bilincinin var olması iş kazalarını önleyici tedbirler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, OS'lerde bulunan risk etmenleri ve çalışan teknik personelin İGK'sine yönelik düşünceleri araştırılmıştır. Araştırmada Çanakkale İlinde faaliyet gösteren OYS ve OÖS çalışanların karşılaşmış oldukları risk etmenleri değerlendirilmiş ve çalışan teknik personelin İGK düzeyleri, onların OYS ve OÖS'de çalışma durumları, meslekte çalışma süreleri, yaş, eğitim düzeyleri, ortalama aylık gelir düzeyleri vb. değişkenlerine göre incelenmiştir. Tarama modelinde tasarlanan çalışmada kullanılan anket 5'li Likert ölçeği tipinde 105 personele yüz yüze uygulanmıştır. Toplanan veriler, SPSS programına aktarılmış olup, veriler betimsel ve çıkarımsal yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma neticesinde katılımcıların birçok risk etmenine maruz kalmalarına rağmen mesleki sağlık sorunları ile çok az düzeyde karşılaştıkları tespit edilmiştir. OS'lerde çalışan teknik personelin en çok kullandığı kişisel koruyucu donanımlar (KKD) ise çelik burunlu ayakkabı olarak bulunmuştur. İşletmelerde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) birimi varlığı iş güvenliği eğitimi (İGE) ve iş güvenliği raporlama kültürü (İGRK) alt boyut ölçeklerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. İş güvenliği (İG) denetimlerinin yapılması, faydalı ve yeterli bulunması değişkeni ise İGK alt boyut ölçeklerinin çoğunu olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Analiz sonucunda elde edilen bulgular literatür ve ülkemizde İG konusunda yaşanan gelişmeler çerçevesinde tartışılarak, uygulayıcılara ve karar alıcılara önerilerde bulunulmuştur.