Çardak Lagünü'ndeki, Ruditapes decussatus (Akivades) ve Ruditapes philippinarum (Manila kum midyesi) populasyonlarının gametogenik döngüleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Deniz Bilimleri Ve Teknolojisi Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR AKBULUT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Umur Önal

Özet:

Bu çalışmada, Çardak Lagünü’nde (Lapseki, Çanakkale) bulunan endemik Ruditapes decussatus (akivades) ile egzotik Ruditapes philippinarum (Manila kum midyesi) türlerinin üreme dönemleri histolojik yöntemlerle tespit edilmiştir. Çalışma süresince bir yıl boyunca her iki türden ayda 30’ar birey toplanmıştır. Manila kum midyelerinin yıl boyunca gonadlarının akivadeslere oranla daha ileri bir aşamada olduğu ve bu türün üreme aktivitesinin nisan ayında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Buna karşın akivadeslerde ilk üreme mayıs ayında gözlenmiştir. Her iki türde ana üreme döneminin haziran ayında olduğu fakat üremenin ekim ayının sonuna kadar devam ettiği tespit edilmiştir.

Yaz aylarından itibaren her iki türden bireylerin gonadlarında dejenarasyon ve absorpsiyon tespit edilmiş ve bu durum kasım ayına kadar devam etmiştir. Kasım ayından itibaren akivadeslerin büyük bölümü dinlenme evresine geçerken, Manila kum midyelerinin çok büyük bir bölümünde gametogenez tekrar başlamış ancak olgun bireyler ancak nisan ayında ortaya çıkmıştır. Bulgularımız her iki türün de Çardak Lagünü'nde gametogenik döngülerini tamamladıklarını göstermiştir.

Bu çalışma ile ilk defa olarak Türkiye denizlerinde varlığı son yıllarda tespit edilen invazif R. philippinarum türünün ürediği tespit edilmiştir. Bulgularımız, ticari açıdan önemli endemik akivades türünün korunmasına yönelik tedbirlerin alınmasına yardımcı olacaktır.