Talip Apaydın'ın eserlerinde çocuk ve eğitim teması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL EREN TEPE
Danışman: Hulusi Geçgel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuk edebiyatı, geçmişten beri toplumların küçük ve genç bireylerinin yetişkinleri ile aralarında bulunan sosyal, duygusal ve dil farklılıklarından ileri gelen bir gerekçeyle küçük bireylerin edebi- estetik zevklerinin doyurulması amacıyla yaratılmış yazılı ve sözlü ürünlerin tamamını kapsayan bir edebiyat dalıdır. Çeşitli uzmanların çocukluğu 2- 14 yaş aralığında sınırlandırmaları, çocuk edebiyatının da sınırlarını bu yaşlar olarak çizmiştir. Bu bakımdan çocuklar için üretilen eserlerin belirtilen yaş dönemi özellikleri gözetilerek oluşturulmaları, onların hedef kitle üzerindeki etkinliliklerinin derecesinde belirleyici olacaktır.Çocuk edebiyatı, gelişimini yüzyıllar öncesine dayandıran ve zaman içinde toplumların geçirdiği siyasi çalkantılar odaklı zihniyet değişimlerince kendi boyutunu yakalamış ve özellikle Tanzimat dönemi ve sonrasında bugünkü şeklini almıştır. Tanzimat dönemi Türkiye'sinin edebiyat sahasında Batı'dan koparıp yurtta uyguladıkları, Cumhuriyet dönemi ve sonrasındaki harf devrimiyle farklı bir boyut kazanacaktır. 1970'lere kadar yaratılan birçok iyi niyetli eserler görülse de Çocuk edebiyatı bu zaman sonrasında asıl kimliğini kazanacaktır.İletisinin niteliği, öğreticilik gayesinin sınırlandırılması, çocuğun içinde bulunduğu gelişim dönemi özelliklerinin edebiyat ürünlerine yansıması gereği, kullanılan dilin milliliği ve estetiği çocuk edebiyatının bugünkü gereklerinden bazıları olarak kabul edilmektedir.Çocuklar için 1960, 1970, 1980 ve 1990'lı yıllarda ürettiği eserleriyle ön plana çıkan yazarlardan biri de Talip Apaydın'dır. Yazar, yetiştiği Köy Enstitüsü kurumlarının kişiliğinde oluşturdukları ve yurdun çeşitli yörelerinde yaptığı öğretmenlik mesleğinden biriktirdiklerini eserlerine yansıtmış ve ?iyi insan?, ?iyi toplum? hedeflerini çocuklara yönelik olarak kaleme aldığı eserlerde sunmuştur.Onun eserlerinde çocuklar dönem Anadolu'sunu kuşları, böcekleri, dağları, ovaları, bitkileriyle tanırken yine dönem Anadolu'sunun içerisinde bulunduğu ya da bırakıldığı yalnızlık ve cehalete dair de farkındalıklar kazanacaktır.ÖZETÇocuk edebiyatı, geçmişten beri toplumların küçük ve genç bireylerinin yetişkinleri ile aralarında bulunan sosyal, duygusal ve dil farklılıklarından ileri gelen bir gerekçeyle küçük bireylerin edebi- estetik zevklerinin doyurulması amacıyla yaratılmış yazılı ve sözlü ürünlerin tamamını kapsayan bir edebiyat dalıdır. Çeşitli uzmanların çocukluğu 2- 14 yaş aralığında sınırlandırmaları, çocuk edebiyatının da sınırlarını bu yaşlar olarak çizmiştir. Bu bakımdan çocuklar için üretilen eserlerin belirtilen yaş dönemi özellikleri gözetilerek oluşturulmaları, onların hedef kitle üzerindeki etkinliliklerinin derecesinde belirleyici olacaktır.Çocuk edebiyatı, gelişimini yüzyıllar öncesine dayandıran ve zaman içinde toplumların geçirdiği siyasi çalkantılar odaklı zihniyet değişimlerince kendi boyutunu yakalamış ve özellikle Tanzimat dönemi ve sonrasında bugünkü şeklini almıştır. Tanzimat dönemi Türkiye'sinin edebiyat sahasında Batı'dan koparıp yurtta uyguladıkları, Cumhuriyet dönemi ve sonrasındaki harf devrimiyle farklı bir boyut kazanacaktır. 1970'lere kadar yaratılan birçok iyi niyetli eserler görülse de Çocuk edebiyatı bu zaman sonrasında asıl kimliğini kazanacaktır.İletisinin niteliği, öğreticilik gayesinin sınırlandırılması, çocuğun içinde bulunduğu gelişim dönemi özelliklerinin edebiyat ürünlerine yansıması gereği, kullanılan dilin milliliği ve estetiği çocuk edebiyatının bugünkü gereklerinden bazıları olarak kabul edilmektedir.Çocuklar için 1960, 1970, 1980 ve 1990'lı yıllarda ürettiği eserleriyle ön plana çıkan yazarlardan biri de Talip Apaydın'dır. Yazar, yetiştiği Köy Enstitüsü kurumlarının kişiliğinde oluşturdukları ve yurdun çeşitli yörelerinde yaptığı öğretmenlik mesleğinden biriktirdiklerini eserlerine yansıtmış ve ?iyi insan?, ?iyi toplum? hedeflerini çocuklara yönelik olarak kaleme aldığı eserlerde sunmuştur.Onun eserlerinde çocuklar dönem Anadolu'sunu kuşları, böcekleri, dağları, ovaları, bitkileriyle tanırken yine dönem Anadolu'sunun içerisinde bulunduğu ya da bırakıldığı yalnızlık ve cehalete dair de farkındalıklar kazanacaktır.