Çanakkale'de sıcaklık ve yağış ekstremlerinin analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, COĞRAFYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK KARAPINAR
Danışman: Faize Sarış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Çanakkale'de 1975-2022 yılları arasında gözlemlenen sıcaklık ve yağış ekstremlerinin karakterini, zamansal değişimini ve kentsel sistemler üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından önerilen iklim indisleri kullanılarak günlük sıcaklık ve yağış verileri analiz edilmiş, Standardize Yağış İndeksi (SPI) ile kuraklık değerlendirmesi yapılmış ve Atikhisar Barajı'nın su seviyelerindeki değişimler incelenmiştir. Araştırma bulguları, Çanakkale'de sıcaklık ekstremlerinde belirgin bir artış eğilimi olduğunu göstermektedir. Yaz günleri sayısı ve yüksek sıcaklık değerleri (T90) özellikle 2000'li yıllardan itibaren anlamlı şekilde artmıştır. Yağış ekstremlerinde ise günlük maksimum yağış tutarlarında dalgalanmalar gözlenmiş, ancak toplam yağış miktarında azalma eğilimi tespit edilmiştir. SPI analizi, kurak dönemlerin sıklığının ve şiddetinin arttığını, özellikle kış ve sonbahar mevsimlerinde bu durumun belirginleştiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, Türkeş (2012) ve Mucan ve Yıldırım (2023)'ün Türkiye'de ve Çanakkale'de SPI temelli kuraklık analizleriyle paralellik göstermektedir. Atikhisar Barajı'nın su seviyelerindeki mevsimsel değişimler, kuraklığın su kaynakları üzerindeki baskısını destekler niteliktedir. Çalışma, iklim değişikliğinin Çanakkale'deki etkilerinin sıcaklık artışları, yağış rejimindeki değişiklikler ve kuraklık riskiyle kendini gösterdiğini vurgulamaktadır. Bu bulgular, kentsel planlama, su yönetimi ve afet risk azaltma stratejileri için temel oluşturmaktadır. Gelecek çalışmalarda, iklim projeksiyonlarının ve yerel uyum politikalarının detaylandırılması önerilmektedir.