Ezine (Çanakkale) Çevresindeki Mikrokristalin Kuvars Oluşumlarının Jeolojik, Mineralojik ve Gemolojik İncelemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erdoğan Ünal
Danışman: Ayten Çalık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Çanakkale İli, Ezine İlçesi Derbentbaşı köyü çevresinde yüzeylenen Üst Kretase yaşlı serpantinitlerin üzerinde uyumsuz olarak çökelmiş Miyosen yaşlı karbonatlı çakıltaşlarında yer alan kalsedon oluşumları incelenmiştir. Karbonatlı çakıltaşlarının serpantinitlerle olan kontağına yakın kırık ve çatlaklar boyunca damar dolgusu ve nodüler formlarda gözlenen kalsedonlar, "Derbentbaşı kalsedonu" olarak isimlendirilmiştir. Kalsedonlar yarı şeffaf, beyaz, grimsi ve açık mavi renklerde olup boyutları 1-15 cm arasında değişmektedir. Nodüler formdaki kalsedon örneklerinin dışını oluşturan opal, süt beyaz renkte ve camsı parlaklıktadır. Polarizan mikroskop incelemelerinde kalsedonların mikrokristalli, sferülitik lifsi-ışınsal dokuda ve birinci dizinin girişim renklerine sahip olduğu belirlenmiştir. XRD analizleri sonucu kalsedonların mineralojik bileşimi kuvars ve dış kısmını oluşturan opalin ise opal-CT ve opal-C bileşiminde olduğu belirlenmiştir. Raman Spektrometre analizleri sonucu elde edilen grafiklerin, cihazın kütüphanesinde bulunan kalsedon pikleri ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Taramalı elektron mikroskobu (SEM) incelemelerinde lifsi ve tanesel doku, bantlı yapıda lifsi kalsedon pulcukları ile 90-120 μm boyutlarında prizmatik özşekilli kuvars kristalleri tespit edilmiştir. Jeokimyasal analizlerde (XRF ve ICP-MS), iz elementlerden Cr ve Ni hem kalsedonlarda hem de karbonatlı çakıltaşlarında yüksek değerlerde çıkmıştır, bu yüksek değerler muhtemelen kontakta yer alan serpantinitlerin etkisi sonucu oluşmuştur. Ancak bu yüksek değerlerin kalsedonların renginde belirgin bir etkisi bulunmamaktadır. Çalışma alanından alınan kalsedon örneklerinin damla ve oval formlarda kabaşon kesimleri yapılmıştır. Beyaz, açık mavi tonlardaki yarı saydam kalsedonların parlaklığı, albenisi ile süstaşı olarak değerlendirilebilir nitelikte olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Derbentbaşı köyü, Ezine, Gemoloji, Kalsedon.